 |
Ένα νέος χάρτης για την χαμένη Ατλαντίδα - Η βύθιση της Ατλαντίδας: Επακόλουθο των δύο σταδίων καταστροφής
Άρθρο από τα πρακτικά του 2ου Διεθνούς Συνεδρίου για την Ατλαντίδα (Αθήνα, 2008) Από τον Θεόδωρο Β. Πάσχο, Ανεξάρτητο ερευνητή, Ελλάδα
|
Περίληψη
Το ερώτημα, όπου βρισκόταν το νησί της χαμένης Ατλαντίδας, έχει ζητηθεί από πολύ καιρό πριν.
Υποθέτοντας ότι η χαμένη Ατλαντίδα υπήρξε (σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Πρώτου Διεθνούς Συνεδρίου για την Ατλαντίδα το 2005 στη Μήλο), είναι τώρα ενδιαφέρον να μάθουμε πού ακριβώς βρισκόταν, δεδομένου ότι έχουν εκφραστεί πολλές διαφορετικές απόψεις σχετικά με αυτό το θέμα. Θα παρουσιάσω ένα νέο σχέδιο του αγνοούμενου νησιού, με βάση στοιχεία από τον Όμηρο, τον Πλάτωνα, τον γεωγράφο Μάρκελλο και τον Ποσειδώνιο, τον Πλούταρχο, τον Διόδωρο Σικελιώτη και άλλους συγγραφείς. Το σχέδιο ορίζει ακριβώς τη γεωγραφική περιοχή στην οποία βρισκόταν.
Με τη βοήθεια του χάρτη και άλλων στοιχείων από τους αρχαίους ιστορικούς, τη μυθολογία και τους σύγχρονους χάρτες του πυθμένα του Ατλαντικού ωκεανού, καθώς και επιστημονικών στοιχείων, θα προσπαθήσω να υποστηρίξω την πεποίθησή μου ότι η γεωγραφική θέση της Ατλαντίδας και η δομή της στον Ατλαντικό Ωκεανό ήταν ανασφαλής, γεγονός που οδήγησε να υποστεί την πίεση πολλών φυσικών καταστροφών.
Τέλος, θα εξηγήσω πώς συνέβη το ναυάγιο της Ατλαντίδας, τουλάχιστον, σε δύο στάδια (τα οποία, κατά τη γνώμη μου, είναι το τελευταίο επιχείρημα παγκοσμίως) καθώς και οι χρονικές περιόδους που συνέβησαν αυτές οι καταστροφές.
1. Η ΑΤΛΑΝΤΙΣ ΥΠΗΡΧΕ ΣΤΟΝ ΑΤΛΑΝΤΙΚΟ ΩΚΕΑΝΟ: ΜΕΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Τα παρακάτω στοιχεία επιτρέπουν την προσπάθεια προσδιορισμού της περιοχής που καταλαμβάνεται από την Ατλαντίδα και του τρόπου με τον οποίο βυθίστηκε:
- Οι κλασικοί αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς Ησίοδος, Ηρόδοτος, Αισχύλος, Πλούταρχος, Φίλων, Πρόκλος, Αρίστάρχος, Κράτης, Απολλόδωρος και πολλοί άλλοι αργότερα, δέχτηκαν την ύπαρξη του νησιού της Ατλαντίδας και το έχουν τοποθετήσει πέραν από τις στήλες του Ηρακλή (σήμερα Γιβραλτάρ) στον Ατλαντικό Ωκεανό.
- Ο Διόδωρος Συκελιώτης δέχεται - χωρίς καμία αμφιβολία - ότι πράγματι υπήρχε. Στο έργο του «Ιστορική Βιβλιοθήκη» γράφει: «οι Ατλάντιοι, κατοικούσαν όπως και στις περιοχές στην άκρη του ωκεανού και υπέταξαν επίσης το μεγαλύτερο μέρος της κατοικημένης γης, ιδιαίτερα τις περιοχές στα δυτικά και τα βόρεια» (3.56.2 έως 3.56.4). Και προσθέτει επίσης: «Από εκείνους που έχουν γράψει για τους αρχαίους μύθους, ο Εκαταίος και ορισμένοι άλλοι λένε ότι στις περιοχές πέρα από τη γη των Κελτών βρίσκεται στον ωκεανό ένα νησί όχι μικρότερο από την Σικελία. Βρίσκεται στα βόρεια και κατοικείται από τους Υπερβόρειους»(2. 47.1).
- Ο εξαιρετικός ακαδημαϊκός Crantor διατηρεί με επιμονή ότι η ύπαρξη της Ατλαντίδας είναι ιστορικό γεγονός.
- Ο Προκλος στο βιβλίο του "Σχόλιο για τον Τίμαιο του Πλάτωνα" γράφει ότι ο γεωγράφος Μάρκελος μιλάει για επτά νησιά του Ατλαντικού Ωκεανού αφιερωμένα στην Περσεφόνη καθώς και για άλλα τρία μεγάλα, ένα από τα οποία ήταν η ιερή θέση του Ποσειδώνα (23.177.10).
Όμως τα παραπάνω επτά νησιά σχετίζονται με τον μύθο του «Άτλαντα που γέννησε με την Εσπερίδα, επτά κόρες, οι οποίες πήραν ως όνομά από τον πατέρα τους "Ατλαντίδες" και μετά από τη μητέρα τους "Εσπερίδες"». Και «Αυτές οι κόρες μετά από το θάνατό τους έφτασαν σε αθάνατη τιμή μεταξύ των ανθρώπων, από τους οποίους όλες τους ενθρονίσθηκαν στα ουράνια και προικίσθηκαν με την προσηγορία "Πλειάδες"» (Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη 4.27.2 και 3.60.5).
- Ο Ποσειδώνιος πίστευε ότι η ιστορία του Πλάτωνα για την Ατλαντίδα δεν είναι μυθοπλασία. Αυτό αναφέρεται από τον Στράβωνα, ο οποίος γράφει ότι: «... Και σε αυτό το σημείο ο Ποσειδώνιος κάνει καλά να αναφέρει τη δήλωση του Πλάτωνα ότι είναι πιθανό η ιστορία για το νησί της Ατλαντίδας να μην είναι μυθοπλασία» (Geographics, βιβλίο 2.III.6 ).
- Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει ότι:
«Υπήρχε ένα νησί με την ονομασία Ωγυγία που βρισκόταν μακρινά στη θάλασσα. Σε αυτό κατοικούσε η δίκαιη κόρη του Άτλαντα, η δόλια Καλυψώ» (Οδύσσεια, Η 245), «το νησί αυτό ήταν σε απόσταση δεκαοκτώ ημέρες δυτικά από τη γη των Φαιάκων (σημ.: είναι η σημερινή Κέρκυρα)» (Οδύσσεια Η 265 και Ε 275).
- Ο Έλληνας αρχαίος ιστορικός Ηρόδοτος στην "Ιστορία" του γράφει για ένα "νησί που ονομάζονταν Ερύθεια που ευρίσκονταν προς τον Γαδέϊρο έξω από τις στήλες του Ηρακλή, στον ωκεανό" (βιβλίο 4.8).
- Στο διάλογο του Πλάτωνα Κριτίας (114β.1) αναφέρεται ότι το νησί της Ατλαντίδας έχει "το άκρο του προς τις στήλες του Ηρακλή μέχρι το τμήμα της χώρας που ονομάζονταν Γαδειρος (στην ελληνική γλώσσα Εύμηλος)".
- Τα τοπωνύμια Άτλας - Αντιάτλας (Βουνά Μαρόκου), Ατιτλάν (Γκουατεμάλα), Τλακοπάν, Τενοτσιτλάν, Μίτλα, Έτλα (Μεξικό) κλ.π. έχουν κοινή φωνητική ομοιότητα με το Α-τλα.
- Οι παραδόσεις των Ινδών και των Αφρικανών στην Κεντρική Αμερική και τη Βορειοδυτική Αφρική μιλούσαν για την εξαφάνιση ενός μεγάλου νησιού που έλαβε χώρα υπό παρόμοιες συνθήκες με αυτές που αναφέρει η περιγραφή του Πλάτωνα (Devigne Roger, 1924).
- Ο Πλάτωνας λέει στον «Τίμαιο» (24Ε, 25): «Και υπήρχε ένα νησί που βρίσκεται μπροστά στα στενά που καλούνταν από σας οι Στύλοι του Ηρακλή. Το νησί ήταν μεγαλύτερο από τη Λιβύη και την Ασία μαζί και ήταν ο δρόμος σε άλλα νησιά και από αυτά μπορείτε να περάσετε σε ολόκληρη την αντίθετη ήπειρο που περιβάλλει τον αληθινό ωκεανό».
- Οι μύθοι των φυλών της Αμερικής αναφέρονται στους «γιους του ήλιου» οι οποίοι εμφανίζονται από την Ανατολή (που είναι η Ατλαντική πλευρά) και εξαφανίζονται πάλι προς την Ανατολή. Σε αντιπαραβολή, στους μύθους των Σουμερίων και της Αιγύπτου οι ήρωες που σχετίζονται με τους «γιους του ήλιου» φαίνονται να έρχονται από τη Δύση και να εξαφανίζονται προς τη Δύση (Β. Πάσχος, «Οι Άτλαντες και όχι οι θεοί», 2004).
- Οι Ίνκας και οι Μάγοι της Αμερικής πίστευαν ότι η Ατλαντίδα βρισκόταν στην Ανατολή. Οι μύθοι των Μάγιας μιλούν για το θεό τους Κουατζαλκοάτλ ότι «..ήλθε από μια παράξενη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου»(Β. Πάσχος, «Οι Άτλαντες και όχι οι θεοί», 2004).
Σύμφωνα με τα παραπάνω δεδομένα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το νησί της Ατλαντίδας βρισκόταν στον Ατλαντικό Ωκεανό. Υπάρχουν όμως παρακάτω πολλά και πιο σημαντικά γεγονότα που μπορούν να ληφθούν υπόψη:
- Ο ερευνητής Charles Berlitz στο βιβλίο του «Το μυστήριο της Ατλαντίδας» (1977) λέει:
«Κοίτες ποταμών που έχουν βυθιστεί, ανακαλύφθηκαν στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα από τις δύο πλευρές της Ατλαντίδας στις ακτές του Ατλαντικού. Αυτό συμβαίνει με τους ποταμούς της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Βόρειας Αφρικής και της Αμερικής που ρέουν στον Βόρειο Ατλαντικό και συνεχίζουν στο βυθό του κατά μήκος των βυθισμένων κοιλάδων των ποταμών». Το νερό του ποταμού Hudson της Νέας Υόρκης συνεχίζει να ρέει υποβρύχια για 750 χλμ. κατά μήκος της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας που τελικά συνδέεται με τη βαθιά ωκεάνια λεκάνη σε βάθος 3 έως 4 χλμ. κάτω από τη στάθμη της θάλασσας. Υπάρχει ένα πολύ βαθύ υποβρύχιο φαράγγι μεταξύ των βράχων (Hudson Canyon-φαράγγι του ποταμού Hudson). Μια τέτοια υπόγεια μορφολογία συναντάται μόνο σε ροές που σχηματίζονται στην επιφάνεια που βυθίζονται αργότερα. Το φαράγγι σχηματίστηκε κατά την τελευταία Εποχή των Παγετώνων, πριν από περίπου 10.000 χρόνια, όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν περίπου 120 μέτρα χαμηλότερη. Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού Ωκεανού, οι ηχοβολισμοί δείχνουν ότι το ίδιο σχέδιο σχηματοποίησης φαραγγιών στην άκρη της λεκάνης των ωκεανών ακολουθείται από το Λίγηρα, το Ρήνο και το Σηκουάνα στη Γαλλία και τον ποταμό Τάγο από την Πορτογαλία, ενώ στις δυτικές ακτές της Αφρικής υπάρχουν φαράγγια ποταμού στο βυθό της θάλασσας, παρόλο που δεν τροφοδοτούνται πλέον από ποτάμια που ρέουν από την άγονη γη (Ch. Berlitz, «η χαμένη ήπειρος αποκαλύφθηκε», 1984).
- Εξετάζοντας τις ακτές του Ατλαντικού γύρω από την Ατλαντίδα, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τη καταβύθιση. Ο διαχωρισμός του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρώπη, η καταβύθιση των νορβηγικών ακτών, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας στις Κάτω Χώρες μπορούν να αποδοθούν μόνο στη βύθιση της Ατλαντίδας.
- Το 1898 συνέβη μια ενδιαφέρουσα ανακάλυψη κατά την αναζήτηση ενός σπασμένου(κομμένου) υπερατλαντικού καλωδίου, περίπου 800 χιλιόμετρα βόρεια των νήσων Αζόρων. Χαλύβδινοι γάντζοι ανέσυραν αρκετούς βράχους από ένα βάθος 3000 μέτρων το οποίο αποδείχθηκε, μετά από εξέταση, ότι ήταν ταχυλίτης - μια υαλώδης βασαλτική λάβα η οποία ψύχεται έξω απ' το νερό υπό κανονική ατμοσφαιρική πίεση. Ο Γάλλος γεωλόγος Pierre Termier, ο οποίος πραγματοποίησε μια μελέτη των βράχων, στο έργο του «Atlantis» (1912), που δημοσιεύτηκε στην «Revue Scientifique» στο Παρίσι, μας παρέχει τα ακόλουθα στοιχεία:
1) Ο βυθός του Ατλαντικού είναι ηφαιστειακός. Τα κομμάτια λάβας που αναρσύθηκαν από τους ερευνητές, από ένα βάθος 3.000 μέτρων, βρέθηκαν να είναι από βασάλτη και υαλώδη. Εάν η λάβα είχε στερεοποιηθεί κάτω από το νερό, τότε θα ήταν κρυσταλλική αντί για υαλώδη. 2) Υποστήριξε ότι η μικροκρυσταλλική υφή της λάβας έδειξε ότι είχε βυθιστεί κάτω από το νερό μετά από ψύξη και στερεοποίηση στον ανοικτό αέρα, πιθανώς από ένα ηφαίστειο της στάθμης της θάλασσας που βρίσκεται τώρα κάτω από τον ωκεανό. 3) Τα βράχια, μια λάβα γνωστή ως ταχυλίτης, αποσυντίθενται στο θαλασσινό νερό μετά από 15000 χρόνια. Το γεγονός ότι τα υποθαλάσσια δείγματα λάβας δεν είχαν ακόμη αποσυντεθεί ταιριάζει καλά με τη θεωρία της Ατλαντίδας - ακόμα και στο χρονοδιάγραμμα της φημισμένης καταστροφής, όπως έδωσε ο Πλάτωνας.
- Η συνήθεια των χελιών της Μεσογείου και της Ευρώπης από τη μια πλευρά και της Αμερικής από την άλλη, να ταξιδεύουν χιλιάδες μίλια με σκοπό να φτάσουν στα θαλάσσια φύκη της θάλασας των Σαργασών, Ν.Δ. της Αγγλίας για να τεκνοποιήσουν (γεννούν αυγά) και να πεθάνουν. Ένας βράχος έχει αποσπασθεί από κει και έχουν βρεθεί φύκη τα οποία όμως ήταν γλυκού νερού μιας βυθισμένης λίμνης. Είναι επίσης γνωστό ότι τα χέλια μπορούν να αναπαραχθούν μόνο σε γλυκό νερό.
- Η Θάλασσα Sargasso είναι μια επιμήκης περιοχή στη μέση του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού, που περιβάλλεται από ωκεάνια ρεύματα. Οριοθετείται δυτικά από το ρεύμα του Κόλπου, βόρεια από το βόρειο Ατλαντικό ρεύμα, στα ανατολικά από το Κανάλι των Καναρίων και στο νότο από το Βόρειο Ατλαντικό Ισημερινό ρεύμα (Σχήμα 2). Η θάλασσα Sargasso είναι περίπου 1.100 χιλιόμετρα πλάτος και μήκος 3.200 χιλιομέτρων. Εκτείνεται από περίπου 70 βαθμούς δυτικά έως 40 μοίρες δυτικά και από 25 βαθμούς βόρεια έως 35 μοίρες βόρεια. Οι Βερμούδες βρίσκονται κοντά στα δυτικά περιθώρια της θάλασσας. Η θάλασσα του Sargasso είναι η μόνη «θάλασσα» χωρίς ακτές. Καλύπτεται σχεδόν πλήρως από επιπλέοντα φύκη του γένους Sargasso, τα οποία σχηματίζουν πλωτά μικρά νησιά από χλωρίδα που εμποδίζουν τη ναυσιπλοΐα. Η έκταση αυτή είναι αβαθής και χαρακτηρίζεται από χαμηλές βροχοπτώσεις, μεγάλη υγρασία, ζεστά και αλμυρά νερά. Το φύκος συντηρεί μια παράξενη θαλάσσια ζωή η οποία χαρακτηρίζει τις παράκτιες ζώνες. Μνημονεύεται και από τον Χριστόφορο Κολόμβο στα ταξίδια του. Πολλοί θαλασσοπόροι μετά τον Κολόμβο φοβήθηκαν μήπως παγιδευθούν στη μάζα της επιπλέουσας βλάστησης (Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρους Λαρούς Μπριτάνικα 1992, 1996), (Εγκυκλοπαίδεια Χάρη Πάτση, 1975).
- Ο Πλάτωνας, στο διάλογό του με τον Τίμαιο (25 Δ), που περιγράφει τη βύθιση της Ατλαντίδας, αναφέρεται σε μια περιοχή του Ατλαντικού που έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τη θάλασσα των Σαργασσών. Γράφει:
«Αλλά στη συνέχεια σημειώθηκαν βίαιοι σεισμοί και πλημμύρες και σε μια μέρα και νύχτα φοβερά όλος ο μάχιμος στρατός σας δια μιας βυθίστηκε στη γη και το νησί της Ατλαντίδας εξαφανίστηκε με τον ίδιο τρόπο στα βάθη της θάλασσας. Για το λόγο αυτό, το πέλαγος στα τμήματα αυτά είναι αδιάβατο και αδιαπέραστο, επειδή είναι εμπόδιον ο πηλός των χαμηλών βράχων (υφάλων) τον οποίον συσσώρευσε η καθίζηση της νήσου».
2. ΝΕΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ
Ο πατέρας Kirher (1678) δημιούργησε έναν χάρτη της Ατλαντίδας. Ο αρχιτέκτονας Πάτροκλος Καμπανάκης τον βελτίωσε το 1892. Δημιούργησε ένα νέο χάρτη της Ατλαντίδας που δείχνει τη σύνδεση της Ατλαντίδας με την Ευρώπη και την Αμερική. Ο αρχιτέκτονας Πατρόκλος Καμπανάκης μελέτησε σοβαρά το θέμα και το 1891 σχεδίασε ένα χάρτη που δείχνει ότι η Ατλαντίδα κατέχει αρκετό χώρο στον Ατλαντικό Ωκεανό, με το δυτικό του άκρο να φτάνει στις ακτές του Μεξικού. Ωστόσο, όπως πιστεύω, βασιζόμενος στις τελευταίες γεωλογικές εξερευνήσεις αυτής της περιοχής, ο Καμπανάκης έδωσε στο νησί μια μεγάλη έκταση γης. Ο Νικολάι Ζίροφ (1970) στο έργο του "Atlantis Atlantology: Basic Problems" εξέτασε τη γεωλογία, το κλίμα, την ωκεανογραφία και την προσπάθεια ανασυγκρότησης της Ατλαντίδας. Συγκεντρώνει πολλά αποδεικτικά στοιχεία και απόψεις εμπειρογνωμόνων για να αποδείξει ότι: 1) Μέρη της Μέσης Ατλαντικής Ράχης ήταν πάνω από τη στάθμη της θάλασσας μέχρι περίπου το δώδεκα χιλιάδες B.C. 2) Η Ατλαντίς υπήρχε στις τροπικές περιοχές, στη βόρεια Μεσο-ατλαντική ράχη (Mid-Atlantic Ridge). Σε ένα σχέδιο που δημοσίευσε, δείχνει την Ατλαντίδα κατά μήκος της οροσειράς, στην ευρύτερη θέση της. Το 1983 ο Έλληνας ερευνητής Βασίλης Πάσχος βελτίωσε το χάρτη, βασιζόμενος σε προηγούμενες ανακαλύψεις. Όπως φαίνεται στον χάρτη του Βασίλη Πάσχου (Σχήμα 4) που σχεδίασε για το σκοπό αυτό:
- Η Ανατολική πλευρά της Ατλαντίδας βρισκόταν μπροστά από το Γιβραλτάρ και σε μια απόσταση ίση με εκείνη μεταξύ της Κρήτης και της Μάλτας.
- Η έκταση της Ατλαντίδας ακουμπούσε αφ' ενός μεν στις πλευρές της βόρειας μεσο-ατλαντικής κορυφογραμμής αλλά και στο ευρύτερο σημείο αυτής που δημιουργεί ένα οροπέδιο (plataeu), σχηματίζοντας το σημάδι ενός σταυρού με την κορυφογραμμή.
- Η δυτική πλευρά και το κεντρικό τμήμα της έκτασής της βρίσκονταν στη θάλασσα των Σαργασσών.
- Η Δυτική πλευρά της διαβρέχονταν από το μεγάλο ρεύμα κόλπου που σχηματίζεται μεταξύ Βόρειας και Νότιας Αμερικής, μπροστά από τη διώρυγα του Παναμά.
- Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ίσως υπήρχαν και άλλα νησιά μεταξύ του κύριου νησιού της Ατλαντίδας και της Ευρώπης ή μεταξύ του κυριότερου νησιού και του καναλιού του Παναμά (Δεν απεικονίζονται στο χάρτη της εικόνας 4).
Τέτοια μυθικά νησιά θα μπορούσαν να ήταν: η Γοργονία, η Τριτωνίδα, η Αμαζονία, η Ερύθεια, της Καλυψώ, το Γκάντιρ (Gadeirus), η Κίρκι, τα επτά νησιά των Πλειάδων (ή των Εσπερίδων, οι επτά κόρες του Άτλαντα), το νησί των Υπερβορείων και πολλά μικρότερα νησιά. Όλα αυτά τα νησιά μπορεί να συνδέονταν με την ηπειρωτική Ατλαντίδα με υφαλοκρηπίδες. Αυτός είναι ο λόγος που ακολούθησαν την Ατλαντίδα όταν αυτή βυθίστηκε.
3. Η ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ
3.1 ΕΠΙΣΦΑΛΗΣ (ΑΣΤΑΘΗΣ) ΘΕΣΗ
Η γεωγραφική Θέση της Ατλαντίδας στον Ωκεανό ήταν καλότυχη, αλλά και κακότυχη. Καλότυχη, γιατί το εύκρατο, μάλλον θερμό και ήπιο κλίμα της συνετέλεσε οι κάτοικοί της να αναπτυχθούν πνευματικά και να μεγαλουργήσουν. Επεκτάθηκαν σ' όλες σχεδ6ν τις χώρες της εύκρατης ζώνης από την Κεντρική Αμερική μέχρι τον Ινδικό ωκεανό. Στις χώρες αυτές υπάρχουν αρκετές παραδόσεις για το πέρασμ6 τους ή την αποίκησή τους. 'Ηταν και κακότυχη η θέση της Ατλαντίδας, γιατί δεχόταν την πίεση, πολύ συχνά, των σφοδρών ανέμων από βορρά και νότο, των καταστροφικών αντικυκλώνων και των ισχυρών θαλάσσιων ρευμάτων της περιοχής. Είναι γνωστό επίσης πως ο γεωγραφικός αυτός χώρος ήταν και είναι σεισμογενής και ηφαιστειογενής. Ο κύριος κορμός της Ατλαντίδας, που είχε τις ρίζες του βαθιά στη γη, ήταν ξεκομμένος από τις στεριές που περιβάλλουν τον Ατλαντικό ωκεανό. Αυτό φαίνεται από τη χαρτογράφηση, με τα σύγχρονα μέσα, του πυθμένα του χώρου αυτού. Βλέπουμε μια οροσειρά που εκτείνεται από Β. προς Ν. σε βάθος 1000 - 3000 μέτρα και πλάτος περισσότερες χιλιάδες μέτρα προς τo κέντρο, στο οποίο σχηματίζεται ένα μεγάλο οροπέδιο. Γύρω από το οροπέδιο αυτό το βάθος (πυθμένας) της θάλασσας κατέρχεται στα 5000 - 6000 μέτρα. Αυτή η οροσειρά δίνει βάση στα γραπτά του Πλάτωνα για την Ατλαντίδα, γράφει ο Ουίλλιαμ Τζ. Ντυράν στην «Ιστορία του Πολιτισμού». Αν είναι ορθή η περιγραφή του Πλάτωνα, η μεγαλύτερη έκταση της Ατλαντίδας δεξιά και αριστερά από την πιο πάνω οροσειρά, αποτελούσε φαίνεται δύο εξώστες, που στηρίζονταν σ' αυτή και σχημάτιζαν μαζί της σταυρό. Το βάθος της στεριάς στους εξώστες δεν πρέπει να ήταν μεγάλο. Από κάτω φαίνεται ήταν θάλασσα. Αρκετά νησιά ανατολικά και δυτικά συνδέονταν με υφαλοκρηπίδες, με τα τμήματα στεριάς που ονομάζουμε εξώστες. Η τέτοια δομή της ήταν επισφαλής.
Στον χάρτη 4 μπορούμε να δούμε σε ποια γεωγραφική περιοχή -επάνω ή στις πλευρές της βόρειας μεσο-ατλαντικής κορυφογραμμής- η Ατλαντίδα θα μπορούσε να υπήρχε. Η μεσοατλαντική ράχη, που ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά από την αποστολή Challenger, περιλαμβάνει ένα βαθύ ρήγμα που εκτείνεται κατά μήκος του άξονα της κορυφογραμμής, κατά μήκος σχεδόν του συνολικού μήκους της. Αυτό το ρήγμα σηματοδοτεί το πραγματικό όριο μεταξύ γειτονικών τεκτονικών πλακών, όπου το μάγμα από το μανδύα φθάνει στο θαλάσσio πυθμένα, εκρήγνυται σαν λάβα και παράγει νέο κρυσταλλικό υλικό για τις πλάκες. Επιπλέον, είναι μια συχνή περιοχή με ηφαιστειακές εκρήξεις και επίκεντρα πολλών σεισμών. Πολλά ηφαιστειακά νησιά (Αζόρες κλπ.) ανεβαίνουν από τις πλευρές του, στο βόρειο Ατλαντικό. Επίσης το βαθύ ωκεάνιο δάπεδο στα δεξιά και δυτικά της βόρειας μεσαίας-ατλαντικής κορυφογραμμής δεν είναι αρκετά επίπεδο. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι υπάρχουν πολυάριθμες υποβρύχιες οροσειρές, κορυφογραμμές και μερικά υποβρύχια ηφαίστεια με επίπεδες κορυφές και τάφροι (χαρακώματα).
Ένα γνωστό παράδειγμα της μεγαλύτερης σεισμικής δραστηριότητας ήταν την 1η Νοεμβρίου 1755. Το επίκεντρο του σεισμού ήταν στην Gorringe Bank (ή κορυφογραμμή), σε περίπου 200-240 χλμ. Ν.Δ. του ακρωτηρίου St. Vincent της Πορτογαλίας. Η ισχυρή σεισμική διάσειση της κλίμακας 8,6 στην κλίμακα Ρίχτερ παρήγαγε γιγαντιαία κύματα ύψους άνω των 10 μέτρων, τα οποία κατέστρεψαν μεγάλες παράκτιες περιοχές της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Βόρειας Αφρικής, καθώς και τα Μακαρονήσια και έφθασαν ακόμη και στην Καραϊβική θάλασσα, όπου αναφέρθηκαν κύματα ύψους 3-5 μέτρων και στην Ιρλανδία (Baptista et al., 2003). Διάφορα γιγαντιαία κύματα έχουν προκύψει από αυτήν την κορυφή ή το περιβάλλον της, λόγω της σεισμικής δραστηριότητας από την πρώιμη εποχή του χρόνου. Ο καθηγητής Παπαμαρινόπουλος Σταύρος ισχυρίζεται ότι "η κορυφογραμμή Gorring παράγει ισχυρούς σεισμούς άνω των 8 Richter με συχνότητα περίπου 1200-1500 χρόνια" (2007).
Πίνακας 1: Κάποιες φυσικές καταστροφές γύρω από τη βόρεια μεσαία ατλαντική κορυφογραμμή
|
ΕΤΟΣ
|
ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ
|
ΘΕΣΗ (συντεταγμένες)
|
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
|
ΑΙΤΙΑ
|
ΕΝΤΑΣΗ (Richter)
|
|
210 B.C.
|
Περίπου 382 χλμ δυτικά του Κάντιθ (Cadiz)
|
36o 00’ N
10o 30’ W
|
Πλημύρισε το Cadiz
|
Υποθαλάσσιος σεισμός
|
|
|
1706 A.C.
|
Κανάρια νησιά
|
28o 17’ N
16o 37 W
|
Regression/flooding in Garachico
|
Έκρηξη ηφαιστείου
|
|
|
1755
|
Gorringe Bank,
Ν.Δ. της Πορτογαλίας
|
37o 00’ N
10o 00’ W
|
Καταστροφικό τσουνάμι στα νότια της Ιβηρικής Χερσονήσου, κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της Λισαβόνας, έφτασε στην Καραϊβική Θάλασσα και την Ιρλανδία
|
Υποθαλάσσιος σεισμός
|
8.6
|
|
11 Oct. of 1918
|
ΣΤΗ ΤΑΦΡΟ ΤΟΥ ΠΟΥΕΡΤΟ ΡΙΚΟ (PUERTO RICO)
|
Approximately at: 18o30’ N
68o 00’ W
|
Παρήγαγε κύματα. Από τα 116 άτομα που σκοτώθηκαν από τον σεισμό στο νησί του Πουέρτο Ρίκο, 40 από αυτά ήταν θύματα του τσουνάμι
|
Υποθαλάσσιος σεισμός
|
7.5
|
|
1929
|
Στο Grand Banks, περίπου 230 χλμ. από τη νότια ακτή του νησιού Newfoundlan, ανατολικά του Καναδά
|
44o 41’ N
56o 00’ W
|
Σκοτώθηκαν 25-50 άτομα στο νησί της Νέας Γης. Το τσουνάμι καταχωρήθηκε στα νότια ως τη Νότια Καρολίνα, και στην ανατολή ως την Πορτογαλία.
|
Υποθαλάσσιος σεισμός
|
7.2
|
|
1969
|
Μεταξύ του Gorringe Bank και της Horseshoe Abyssal Plain
|
36o 01’ N
10o 57’ W
|
Καταγράφθηκε από μετρητές παλίροιας
|
Υποθαλάσσιος σεισμός
|
6
|
|
Στο πίνακα 1 μπορούμε να δούμε μερικές γνωστές από τις ισχυρότερες φυσικές καταστροφές που πυροδοτήθηκαν σε όλη τη βόρεια Μεσο-Ατλαντική κορυφογραμμή και αποτέλεσαν το επίκεντρο πολλών σεισμολογικών μελετών.
|
Όμως, η περιοχή με τη μεγαλύτερη σεισμική δραστηριότητα στον Ατλαντικό είναι ακόμα η Μέσο-Ατλαντική ράχη, όπου χωρίζονται οι ευρω-ασιατικές και αμερικανικές πλάκες, δημιουργώντας ένα τεράστιο αριθμό θαλάσσιων και υποθαλάσσιων ηφαιστείων και υδροθερμικών αεραγωγών. Ωστόσο, χρειάζεται να δοθεί απάντηση στο ερώτημα εάν κάποια φυσική καταστροφή, όπως ένας σεισμός, η έκρηξη ηφαιστείου ή ένα γιγαντιαίο τσουνάμι τέτοιας δύναμης ή μεγαλύτερης δύναμης, που επικεντρώνεται στη μέση Ατλαντική κορυφογραμμή ή κάπου κοντά της, θα μπορούσε να βυθίσει την Ατλαντίδα μέσα σε 24 ώρες, όπως ισχυριζόταν ο Πλάτωνας. Πιθανότατα η Ατλαντίδα βυθίστηκε αργά σταδιακά, με τουλάχιστον δύο κύριες καταστροφές, όπως εξηγούμαι παρακάτω.
3.2 Η καταστροφή
Η άποψη σχετικά με τις πολλές δυστυχίες της Ατλαντίδας ενισχύεται από τα ακόλουθα στοιχεία, επιπλέον των προηγούμενων ενδείξεων. Ας ξαναπάρουμε με τη σειρά όσα ανέφεραν οι ιερείς της Αιγυπτιακής πόλης Σάιδας στον Σόλωνα σε σχέση με διάφορες καταστροφές που έγιναν και την ίδρυση της ιερής πόλης τους:
- Κάποιος από τους Αιγύπτιους ιερείς, πολύ γέρων, είπε στο Σόλωνα για την ένταση και τα αίτια των καταστροφών στη γή:
«Πολλές και κατά πολλούς τρόπους καταστροφές ανθρώπων έχουν γίνει και θα γίνωνται, από πυρ και ύδωρ οι μεγαλύτερες, από άπειρα δε άλλα αίτια οι μικρότερες » (Πλάτων, Τίμαιος 22 c).
Το κύριο νομίζω σ’ αυτό το κείμενο είναι ότι μιλάει για πολλές καταστροφές τις οποίες ξεχωρίζει σε μεγαλύτερης έντασης (πιο καταστρεπτικές) και μικρότερης έντασης (λιγότερο καταστρεπτικές) ανάλογα με τους λόγους που τις προκαλούν. Δεν λέει συγκεκριμένα όμως πόσες ήταν και πότε έγιναν.
- Η ίδια αοριστία υπάρχει και στο Κριτία όπου ο Πλάτων περιγράφοντας τη προϊστορική πόλη των Αθηνών αναφέρει τα ακόλουθα για μια καταστροφή της Ακρόπολης της:
«Πρώτον, η Ακρόπολη τότε δεν ήταν όπως τώρα. Γιατί σε κάποια μόνο νύχτα έπεσε υπερβολική βροχή που ξέπλυνε (παρέσυρε) όλο το χώμα γύρω της και την άφησε γυμνή. Την ίδια στιγμή έγιναν σεισμοί και στη συνέχεια σημειώθηκε ασυνήθιστη πλημμύρα, η οποία ήταν η τρίτη πριν από τη μεγάλη καταστροφή του Δευκαλίωνα» (Κριτίας 112α).
Στο παραπάνω απόσπασμα δεν αναφέρεται πότε έγιναν οι τρεις καταστροφές πριν από αυτή του Δευκαλίωνα. Το κυριότερον όμως είναι ότι δεν αποσαφηνίζει αν η καταστροφη της Ακρόπολης των Αθηνών συνέπεσε με την βύθιση της Ατλαντίδας.
- Ο γηραιότερος από τους Αιγύπτιους ιερείς της ιερής πόλης Σάις είχε πει στο Σόλωνα:
«Εσείς θυμάστε μόνο ένα κατακλυσμό (εννοεί τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα), αλλά υπήρχαν και πολλοί προηγούμενοι» (Πλάτων, Τίμαιος 23b).
Παρατηρούμε σ’ αυτό το κείμενο ότι είχαν γίνει πάρα πολλοί κατακλυσμοί πριν από την εποχή του Δευκαλίωνα. Πόσοι ήταν και πότε έγιναν; Υπάρχει πάλι μια χρονολογική και αριθμητική ασάφεια, όπως παραπάνω. Ισχυρίζομαι όμως ότι δυο κατακλυσμοί απ’ αυτους κατέστρεψαν και καταβύθισαν σταδιακά την Ατλαντίδα, από το 9600 μέχρι 7500 π.Χ., γεγονός που θα προσπαθήσω να δικαιολογήσω.
- Συνεχίζοντας ο γηραιότερος ιερέας την αγόρευσή του είπε στον Σόλωνα:
«Η θεότητα Νηίθ (σημείωση:πρόκειται για τη θεά Αθηνά) θεμελίωσε την πόλη σας (σημ.:εννοεί την Αθήνα) χίλια χρόνια πριν από τη δική μας, λαμβάνοντας από τη Γη και τον Ήφαιστο τον σπόρο της φυλής σας και στη συνέχεια ίδρυσε δική μας (πόλη Σάϊς), της οποίας η σύσταση καταγράφεται στα ιερά μας μητρώα ότι έγινε πριν οχτώ χιλιάδες έτη» (Πλάτων, Τίμαιος 23Ε).
Από το απόσπασμα αυτό φαίνεται ότι οι ιερείς της Σάιδας άρχισαν να καταγράφουν τα γεγονότα στα ιερά τους βιβλία από τη εποχή που ιδρύθηκε η πόλη τους και μετά, από 8000 χρόνια πριν τη επίσκεψη του Σόλωνα, δηλαδή περίπου από το 8550 π.Χ. και μετά. Αυτό είναι πολύ σοβαρό στοιχείο στον συλλογισμό μου. Πως κατέγραψαν συγκεκριμένα γεγονότα για την Ατλαντίδα και την Αθήνα (αναλυτική περιγραφή των δύο πόλεων, του πολέμου μεταξύ τους και της καταστροφής) που έγιναν 1000 χρόνια πριν, αφού δεν είχε ιδρυθει η πόλη τους και ως εκ τούτου δεν ήσαν αυτόπτες μάρτυρες; Μπορώ να απαντήσω ικανοποιητικά ισχυριζόμενος ότι η τελική καταστροφή της Ατλαντίδας δεν έγινε το 9600 π.Χ αλλά σε πιο κοντινότερο χρόνο, μεταξύ 6.5000 και 7.000 προ της κοινής χρονολόγησης. Δηλαδή γύρω στο 7000 π.Χ. έγινε ο πλήρης καταποντισμός της σε μια μέρα και μια νύχτα, τον οποίο κατέγραψαν πολύ συγκεκριμένα οι Αιγύπτιοι ιερείς. Επίσης οι ιερείς της Σάιδας κατέγραψαν στις πλάκες του ναού τους, όταν ιδρύθηκε η πόλη τους, και όλη τη προφορική παράδοση που υπήρχε για παλιότερες εποχές σε άλλες Αιγυπτιακές πόλεις, πριν από το 8500, οι οποίες αφορούσαν άλλες καταβυθίσεις τμημάτων της Ατλαντίδας και νησιών της, οι οποίες όμως ήταν χρονολογικά ασαφείς, και με τον ίδιο τρόπο μεταδόθηκαν στο Σόλωνα το 590 π.Χ.
- Ας μνημονεύσουμε τώρα την εργασία του Πλάτωνα στον «Τίμαιο» (24 E) σχετικά με τις διαστάσεις και το μέγεθος της νήσου. Η περιγραφή δείχνει ότι «η Ατλαντίδα ήταν ένα νησί μεγαλύτερο από την Λιβύη και την Ασία μαζί» (σύμφωνα με τις διαστάσεις των εκτάσεων που ήταν γνωστές τον 6ο και 5ο αι. π.Χ.).
Αλλά ο Πλάτων δίνει πληροφορίες για τις συγκεκριμένες διαστάσεις της πεδιάδας ή του οροπεδίου, όπου βρισκόταν η πόλη, 2000 χ 3000 στάδια (370 χ 555 τετρ.χλμ), δηλαδή μια έπιφάνεια 205.350 τ.χλμ η οποία όμως «ήταν περιτριγυρισμένη ολόγυρα από βουνά που οι πλαγιές τους έτειναν προς τη θάλασσα» (Κριτίας 118a). Έτσι η έκταση του νησιού γίνεται αρκετά μεγαλύτερη από 205350 τ.χλμ, είκοσι φορές περίπου μεγαλύτερη από το σημερινό σύμπλεγμα των νήσων Μπαχάμες (19.939 τ. χλμ) ή δυόμισι φορές μεγαλύτερη από την ηπειρωτική Ελλάδα (107.000 τ.χλμ.). Όμως αυτό το μέγεθος αντιστοιχεί πραγματικά σε μια αρκετά μεγάλη έκταση γης. Μέχρι στιγμής δεν έχω βρει καμμιά ικανοποιητική και αξιόπιστη επιστημονική αναφορά ότι μπορεί τόση μεγάλη έκταση (έστω και αποτελούμενη από μεγάλα και μικρά νησιά όπως φαίνεται στο σχήμα 3) να καταβυθιστεί σε μια μέρα και νύχτα. Πάλι πρέπει να θυμηθούμε τους ιερείς της Σάιδας που ανέφεραν για πολλές παλιές καταστροφές, που προφανώς είχαν καταγράψει στα ιερά τους βιβλία από τη προηγούμενη προφορική παράδοση που υπήρχε.
3.2.1 Η πρώτη τμηματική καταστροφή και μερική βύθιση στα 9600 B.C
Η πρώτη, μερική, καταστροφή και βύθιση πραγματοποιήθηκε γύρω στο 9600 π.Χ., όταν προκαλείται το φαινόμενο λιώσιμο των πάγων από την παγκόσμια υπερθέρμανση της τελευταίας παγετώδους εποχής. Από τις γεωλογικές έρευνες έχει αποδειχθεί ότι η άνοδος του επιπέδου της θάλασσας ήταν ταχεία μεταξύ 12000 - 9.500 π.Χ. Ο ρυθμός της τήξης του πάγου ήταν παρομοίως γρήγορος. Κατά το 13.000 π.Χ. το επίπεδο της θάλασσας ήταν περίπου -100 μέτρα πιο κάτω από το σημερινό, φτάνοντας τα -55 μ. το 9500 π.Χ. (Bard κ.ά., 1990). Γύρω στο 12.000 π.Χ. -είναι η περίοδος άλματος στη τήξη των πάγων Meltwater Pulse 1A- ο ρυθμός ανόδου της θαλάσσιας στάθμης ήταν ταχύτατος, περίπου 3,7 m/αιώνα (Bard et all, 1990). Ένα δεύτερο άλμα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας συνέβη μεταξύ 10000 και 9000 π.Χ. (Meltwater 1 Β) σε ρυθμό 2,5 m/αιώνα. Τα συμβάντα αυτά είχαν είχαν ως επακόλουθο τη μεγαλύτερη πίεση στη γη. Μαζί με σεισμούς και κύματα τσουνάμι, τα τμήματα της γης που δεν ήταν πολύ καλά στηριγμένα, κόπηκαν, έσπασαν σε κομμάτια και βυθίστηκαν. Το ίδιο συνέβη και με τα νησιά που συνδέονταν με τους εξώστες της Ατλαντίδας δια μέσου των υφαλοκρηπίδων. Τα επίπεδα της θάλασσας στον Ατλαντικό Ωκεανό συνέχισαν να ανυψώνονται αρκετά γρήγορα και μετά την αρχική βύθιση ενός μέρους της γης της Ατλαντίδας, περίπου μέχρι το 5.000 π.Χ. Το 6.500 π.Χ. το επίπεδο της θάλασσας ήταν περίπου -23 μέτρα (κάτω από το σημερινό). Μεταξύ 9600 και 6500 π.Χ. ο ρυθμός ανόδου της θάλασσιας επιφάνειας ήταν περίπου 1 m/αιώνα.
Μια άλλη μαρτυρία αυτής της εποχής δίνεται από τους Αμερικανούς ερευνητές Paul Martin και Richard Klein, οι οποίοι αποδεικνύουν στο βιβλίο τους «Quaternary Extinctions A Prehistoric Revolution (Τεταρτογενείς εξαφανίσεις μια προϊστορική επανάσταση)» τις γεωλογικές αναταραχές, τις κλιματικές αλλαγές και τις οικολογικές καταστροφές που συνέβησαν πριν από 11.000 έως 9.000 χρόνια (στο τέλος της Πλειστόκαινης και κατά την έναρξη της Ολόκαινης Εποχής) που προκάλεσαν μαζική εξαφάνιση διαφόρων ειδών.
3.2.2 The final destruction and sinking around 7000 B.C
Η πλήρης καταστροφή της Ατλαντίδας πρέπει να έχει συμβεί γύρω στα 7.000 και 7.500 π.Χ. Εκείνη την εποχή πολλά συμβάντα μπορεί να συνέβαλαν στη καταβύθιση της, ίσως και σε όλους τους παραπάνω παράγοντες που έχουν αναφερθεί: Εκρήξεις ηφαιστείων, σεισμοί, ανεμοστρόβιλοι, ισχυροί άνεμοι, κίνηση στη βάση του ή μετακίνηση στρώσεων της γης. Θα μπορούσε επίσης να πέφτει πέτρωμα από τα αστέρια ή μια έκρηξη κάποιου εκρηκτικού υλικού.
Μελετώντας τις γεωλογικές μεταβολές που συνέβησαν στην Αφρική κατά το μεσοδιάστημα των δύο κατακλυσμών, η δρ. Susan Herlin δείχνει στην εργασία της «Ancient African Civilizations to ca. 1500» (2003) ότι η έρημος της Σαχάρας την περίοδο εκείνη μετατράπηκε σε λίμνη. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι: «Κατά τη διάρκεια της τελευταίας μεγάλης υγρής φάσης της Αφρικάνικης κλιματολογικής ιστορίας, η οποία ξεκίνησε περίπου 9.000 και κορυφώθηκε γύρω στις 7.000 π.Χ., τα υψηλότερα επίπεδα βροχοπτώσεων της εποχής δημιούργησαν πολλές, πολύ μεγάλες ρηχές λίμνες πέρα από τις άγονες νότιες παραμεθόριες περιοχές της ερήμου της Σαχάρας. Οι κάτοικοι των παράκτιων κοινοτήτων δημιούργησαν μικρολιθικά εργαλεία για να εκμεταλλευτούν ένα θαλάσσιο περιβάλλον: την αλιεία και την παγίδευση των υδρόβιων ζώων».
Παρά την ασάφεια των προϊστορικών κυρίως χρονολογιών, η επιστήμη παραδέχεται την ύπαρξη ορισμένων χρονικών διαστημάτων με πιθανή απόκλιση 200-1.000 χρόνια, όπως π.χ. στη νεολιθική περίοδο (παράδειγμα τα ευρήματα Διμηνίου και Σέσκλου Θεσσαλίας των χρόνων 5.500 - 6.5000 π.Χ.). Παραδεχόμαστε, λοιπόν, πως ο καταποντισμός της Ατλαντίδας πρέπει να έγινε σε χρόνο γύρω στο 7.000 π.Χ. δηλαδή στο μεταβατικό στάδιο από τη μεσολιθική στη νεολιθική εποχή για τις περισσότερες χώρες. Από το 8.000 μέχρι το 6.ΟΟΟ πΧ. περίπου, είναι ακριβώς η εποχή που χάθηκαν σχεδόν όλα τα ίχνη των πανάρχαιων πολιτισμών, για να ξεφανερωθούν δειλά-δειλά στα 5000 π.Χ. και να ζωντανέψουν γύρω στα χρόνια της τρίτης χιλιετηρίδας.
Η Dr. Susan Herlin, καθηγήτρια του τμήματος Ιστορίας του Πανεπιστημίου Louisville των Η.Π.Α., στην εργασία της « ANCIENT AFRICAN CIVILIZATIONS TO ca. 1500» καταπιάνεται με τη νεολιθική περίοδο της Αφρικής και συμπεραίνει:
«Δυστυχώς, πολύ λίγα είναι ακόμη γνωστά για το πώς ζούσαν οι Αφρικανοί που κατοικούσαν στα τεράστια εδάφη των σύγχρονων περιοχών της Σαχάρας και του Σουδαν το 6000 π.Χ. Γνωρίζουμε ότι υπήρχαν ακόμα ακμάζουσες αλιευτικές κοινότητες στις όχθες των πολυάριθμων λιμνών και των μεγάλων ποταμών. Ωστόσο, δεν ήταν πιθανώς οι πρώτοι που εξαρτώνταν από τη γεωργία, αφού δεν χρειαζόταν να είναι! Είχαν πολλά να φάνε από το ψάρεμα, τη συλλογή εποχιακών φρούτων, και τη συγκομιδή άφθονων άγριων σπόρων. Στην πραγματικότητα, τα πρώτα σημάδια τόσο της ανάπτυξης της κτηνοτροφίας όσο και της καλλιέργειας σιτηρών στην Αφρική εμφανίζονται σε αυτό που είναι τώρα η μέση της ερήμου της Σαχάρας».
Ή περίοδος της δυναμικής ανάπτυξης (Εποχή Μπρούντζου) της Ατλαντίδας συμπίπτει με τη μεταβατική περίοδο των άλλων λαών, με το πέρασμα δηλαδή, από τη Μεσολιθική προς τη Νεολιθική Εποχή και μετά στη Χάλκινη. Ας μην ξεχνάμε επίσης, ένα σημαντικό επιστημονικό επιχείρημα, ότι κατά τη νεολιθική εποχή, που τοποθετείται γύρω στα 7000 με 6000 χρόνια της παλιάς χρονολογίας, η μορφολογία της Ευρώπης πήρε σιγά σιγά τη σημερινή γεωγραφική μορφή της.
3.2.3 Χρονολογίες ασαφείς
Μερικοί ερευνητές συμφωνούν με τα λεγόμενα του Πλάτωνα και των Αιγύπτιων ιερέων ότι η Ατλαντίδα καταβυθίσθηκε 9000 έτη πριν την επίσκεψη του Σόλωνα στην Αίγυπτο. Αλλά τα έτη αυτά που οι Αιγύπτιοι ιερείς ανέφεραν είναι 9.000 Αιγυπτιακά έτη. Αυτό ήταν και ένα από τα συμπεράσματα του Α’ Διεθνούς Συνέδριου για την Ατλαντίδα που έγινε το 2005. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι δεν χρησιμοποιούσαν συνέχεια το ίδιο ημερολόγιο για να μετρήσουν τους μήνες, τα χρόνια και τις εποχές. Για μια περίοδο, τη πιο παλιά, ταύτιζαν το έτος με το μήνα (σεληνιακό ημερολόγιο). Αργότερα τον ταύτιζαν με τους τέσσερεις μήνες και τους τρεις. Φυσικά τα ημερολόγια αυτά αποδείχθηκαν λαθεμένα και τελευταία καθιερώθηκε να μετράται το ένα έτος με 360 ή 365 μέρες (ηλιακό ημερολόγιο). Ολα αυτά αναφέρονται σε πολλές πηγές, όπως οι παρακάτω:
- Ο επίσκοπος της Καισαρείας Eusebius (260-340 μ.Χ) στους «Χρονολογικούς Κανόνες» λέει:
«Οι πιο αρχαίοι βασιλείς των Αιγυπτίων ισχυρίζονταν ότι τα χρόνια τους ήταν σεληνιακά, ότι δηλαδή αποτελούνταν από τριάντα μέρες, ενώ οι ημίθεοι που βασίλεψαν μετά απ’ αυτούς, ονόμαζαν "ώρους" τα χρόνια τους που αποτελούνταν από τρεις μήνες» (Μανέθων απαντα, Αιγυπτιακά Α', 2.2).
- Ο Μανέθων (3ος αι. π.Χ), ιστορικός και ιερέας της Αιγύπτου, ισχυρίζεται ότι:
«Ο Σαΐτης (πρώτος βασιλιάς της 17ης δυναστείας) πρόσθεσε στον μήνα δώδεκα ώρες, ώστε να φθάσει σε διάρκεια τις τριάντα μέρες, και στο έτος πέντε ημέρες, το οποίο και έγινε 365 μέρες» (Μανέθων άπαντα, Αιγυπτιακά Β', 58).
- Αντίθετα, ο Πλούταρχος στο έργο του «Ο Βίος του Νουμά» δηλώνει ότι ένα έτος ήταν τέσσερις μήνες:
«Το Αιγυπτιακό έτος είχε αρχικά μόλις ένα μήνα σε αυτό, μετά τέσσερεις, όπως μας λένε. Και επομένως, αν και κατοικούν σε μια πολύ πρόσφατη χώρα, έχουν την πεποίθηση ότι είναι ένας πολύ αρχαίος λαός και φορτώνουν τις γενεαλογίες τους με τεράστιο αριθμό ετών, αφού μετράνε πραγματικά τους μήνες τους ως τόσα πολλά χρόνια». (Βίοι Παράλληλοι, Τομος 1).
- Τα ίδια με το Πλούταρχο ισχυρίζεται και ο Diodorus Siculus ( Ιστορική βιβλιοθήκη, βιβλίο 1, 26.5).
Οι παραπάνω μαρτυρίες είναι ενδεικτικές των δυσκολιών που υπάρχουν για την ακριβή χρονολόγηση των προϊστορικών γεγονότων. Και αυτό επειδή δεν γνωρίζουμε πότε μετρούσαν το χρόνο με το μήνα και πόσο διάστημα τον μετρούσαν με το τετράμηνο ή τρίμηνο και από πότε άρχισαν να μετρούν με το σημερινό ηλιακό ημερολόγιο των 365,25 μερών. Την ίδια αξεπέραστη δυσκολία συνάντησε ο Σόλων, ο Κριτίας και Πλάτων για τη μετατροπή των 9000 Αιγυπτιακών ετών σε πραγματικά ηλιακά έτη. Αλλά ούτε οι Ιερείς της Σάιδας μπορούσαν να κατατοπίσουν ακριβώς τον Σόλωνα για το θέμα αυτό, την εποχή της συνάντησης τους (590 π.Χ). Στα ιερά κείμενα τους οι παλιότερες χρονολογίες των γεγονότων και των βασιλιάδων ήταν θολές, όπως το ίδιο παραμένει μέχρι σήμερα. Τη σύγχυση μεγάλωσε και οι πολλοί κατακλυσμοί, μικρότερης και μεγαλύτερης έντασης, τοπικοί ή παγκόσμιοι που περιγράφονταν στο κείμενο του Σόλωνα, που ήταν ασαφείς χρονολογικά και χωρικά. Ο Κριτίας και ο Πλάτων που έγραψαν την ιστορία αυτή δεν μπόρεσαν να μετατρέψουν τα έτη και έτσι αποφάσισαν να γράψουν τον αριθμό 9000 όπως ακριβώς υπήρχε στο κείμενο του Σόλωνα. Ίσως και να πίστευαν ότι ο Σόλωνας τα είχε μετατρέψει, όπως ακριβώς έκανε και με τα ονόματα βαρβάρων που άκουγε από τους ιερείς τα οποία μεταγλώτισε στα Ελληνικά.
4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η διατύπωση που χρησιμοποίησε ο Πλάτων για την καταστροφή της Ατλαντίδας, δηλαδή η χρονολογική πρόταση «9000 χρόνια πριν από την επίσκεψη του Σόλωνα στην Αίγυπτο» δεν συμπίπτει με το έτος 9600 π.Χ. όπως πιστεύουν πολλοί. Αλλά αντιστοιχεί στη χρονική περίοδο γύρω στο 7000 π.Χ. Τότε συνέβη η τελική καταβύθιση και εξαφάνιση της Ατλαντίδας. Αυτόν τον κατακλυσμό, μόνο, μπορούσαν να καταγράψουν με σαφήνεια οι Αιγύπτιοι ιερείς και ανέφεραν στον Σόλωνα μαζί με όλες τις υπόλοιπες λεπτομέρειες για τον πολιτισμό, την διοικητική οργάνωση, και την στρατιωτική δύναμη των Ατλάντων. Και αυτό διότι η πόλη τους, Σάις, ιδρύθηκε περίπου το 8600 π.Χ και όχι παλιότερα. Επίσης, διότι δεν μετρούσαν πάντα οι Αιγύπτιοι τα προϊστορικά τους έτη με το ηλιακό ημερολόγιο των 365,25 ημερών. Οι κλιματολογικές και γεωλογικές μελέτες στη Δυτική Σαχάρα πιστοποιούν οτι η περίοδο από το 9000 έως το 7000 π.Χ -που ήταν η τελευταία μεγάλη υγρή φάση της Αφρικής- παρουσίαζε τις υψηλότερες έντονες βροχοπτώσεις, η έρημος Σαχάρα μετατράπηκε σε λίμνη, ο Ατλαντικός ωκεανός φούσκωνε με γρήγορο ρυθμό και εξαφανίσθηκαν μαζικά πολλά είδη ζώων λόγω των έντονων κλιματολογικών μεταβολών.
Είχαν γίνει όμως και προηγούμενες καταστροφές και μερικές καταβυθίσεις της γης των Ατλάντων. Η κυριότερη, που δεν ήταν η τελειωτική, έλαβε χώρα περίπου το 9600 π.Χ. κατά τη διάρκεια του «Δεύτερου άλματος της τήξης των πάγων και της απότομης ανόδου της στάθμης της θάλασσας -Melt Water Pulse 1B-». Και ίσως υπήρχε και μια πρώτη μερική καταστροφή και βύθιση τμημάτων της γύρω στο 12000 π.Χ κατά τη διάρκεια της «πρωτου άλματος τήξης των πάγων -MWP 1Α». Οι δυό παλιότερες καταστροφές διατηρήθηκαν σαν θολή ασαφής μνήμη στη λαϊκή προφορική παράδοση και με τον ιδιο τρόπο καταγράφηκαν μεταγενέστερα από το ιερατείο της Σάιδας, δηλαδή με χρονολογική και γεωγραφική απροσδιοριστία.

Σχήμα 1: Μια εικόνα της κατανομής και του μεγέθους των χελιών που προσεγγίζουν τη θάλασσα των Σαργασσών.(βλ. http://en.wikipedia.org/ (by Uwe Kils)

Σχήμα 2: Η θέση της θάλασσας των Σαργασσών μεταξύ των ωκεάνιων ρευμάτων του Βόρειου Ατλαντικού. Το δυτικό και το κεντρικό τμήμα της νήσου Ατλαντίς βρισκόταν στη θάλασσα των Σαργασσών. (βλ. http://en.wikipedia.org/ (by Uwe Kils)

Σχήμα 3: Ένα σχέδιο που δείχνει τη θέση της Ατλαντίδας επάνω και στα πλαϊνά της Μεσο-Ατλαντικής ράχης όπως είχε εκτεθεί στην ατμόσφαιρα πριν 12.000 χρόνια

Σχήμα 4: Ενδεικτικός χάρτης της Ατλαντίδας σύμφωνα με τα στοιχεία της ελληνικής μυθολογίας, Όμηρου, Πλάτωνα, ογεωγράφος Μάρκελλου, Διόδωρου Σικελιώτη και άλλοι. (Μετά τον Βασίλη Πάσχο, (1983), επεξεργάσθηκε και επιμελήθηκε από τον Θεόδωρο Β. Πάσχο (2008)
Copyright © by Θεόδωρος Πάσχος, Ελλάδα, 2008


|