H Βιβλιοθήκη του Ασσουρμπανιπάλ
Ο Ασσουρμπανιπάλ, που σημαίνει «Ο Ασούρ είναι ο δημιουργός της κληρονομιάς», ήταν Ασσύριος βασιλιάς. Είναι γνωστός για τη δημιουργία σημαντικής συλλογής εγγράφων σφηνοειδούς γραφής στο βασιλικό παλάτι στη Νινευή. Η συλλογή αυτή, γνωστή ως Βιβλιοθήκη του Ασσουρμπανιπάλ, βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό μουσείο.
Η Βιβλιοθήκη του είχε πάνω από 30.000 πήλινες πλάκες και θραύσματα με διάφορα κείμενα από τον 7ο αιώνα π.Χ.. Είναι η πρώτη βιβλιοθήκη στην Εγγύς Ανατολή με συστηματική οργάνωση του υλικού της. Η Βιβλιοθήκη δημιουργήθηκε για τη βασιλική οικογένεια, και περιείχε την προσωπική συλλογή του βασιλιά, αλλά ήταν επίσης ανοικτή στους ιερείς και σε σεβαστούς μελετητές.
Χτίστηκε στο σημερινό βόρειο Ιράκ, κοντά στη Μοσούλη. Τα υλικά της βιβλιοθήκης ανακαλύφθηκαν από τον Sir Austen Henry Layard, έναν Άγγλο περιηγητή και αρχαιολόγο.
Ο Ασουρμπανιμπάλ ήταν μορφωμένος άνθρωπος και ήταν υπερήφανος γι’ αυτό. Ήταν εξαιρετικός μαθηματικός και ένας από τους ελάχιστους βασιλιάδες που μπορούσαν να διαβάσουν τη σφηνοειδή γραφή στην Ακκαδική και τη γλώσσα των Σουμερίων. Στη Βίβλο ονομάζεται Asenappar (Ἀσσεναφάρ) ενώ ο Ρωμαίος ιστορικός Ιουστίνος τον αναγνώριζε ως τον Σαρδανάπαλο.
Βασίλεψε από το 668 ως το 627 π.Χ.. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, συνέλεξε κείμενα από όλη τη Μεσοποταμία, ειδικά από τη Βαβυλωνία. Μεγάλο μέρος του αρχικού υλικού έχει καταστραφεί και είναι αδύνατο να επανορθωθεί. Τα κείμενα αφορούσαν την ιατρική, την αστρονομία και τη λογοτεχνία. Πάνω από 6.000 πλάκες ήταν σχετικές με τη νομοθεσία, ξένες ανταποκρίσεις, αρραβώνες, αριστοκρατικές δηλώσεις και οικονομικά θέματα.
Το προσωπικό ενδιαφέρον του Ασσουρμπανιπάλ για τη συλλογή του και η συστηματική αναζήτηση και αξιολόγηση όλης της γραπτής παράδοσης των λαών της Μεσοποταμίας, τον έκαναν δίκαια να υπερηφανεύεται:
«Απέκτησα τους κρυμμένους θησαυρούς όλης της γνώσης των γραφιάδων [...]· έλυσα τα επίπονα προβλήματα της διαίρεσης και του πολλαπλασιασμού που δεν ήταν καταγραμμένα με σαφήνεια· έχω διαβάσει την καλλιτεχνική γραφή των Σουμερίων και τη σκοτεινή των Ακκάδων και έχω αποκρυπτογραφήσει τις επιγραφές που χαράχτηκαν στις πέτρες μιαν εποχή πριν από τον Κατακλυσμό.»
Τα υπόλοιπα αφορούσαν μαντεία, οιωνούς, ξόρκια και ύμνους σε διάφορους θεούς. Τα περισσότερα από τα κείμενα ήταν γραμμένα κυρίως στην Ακκαδική γλώσσα, σε σφηνοειδή γραφή, ενώ άλλα στην ασσυριακή.
Μεταξύ των επών και των μύθων υπήρχε το «Έπος του Γκιλγκαμές (ένα επικό ποίημα από την περιοχή της Βαβυλωνίας). Αποτελεί το αρχαιότερο γνωστό λογοτεχνικό έργο. Πλάκα με το τμήμα του Έπους του Γκιλγκαμές βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο
Η βιβλιοθήκη κάηκε το 612 π.Χ., όταν και καταστράφηκε η Νινευή. Ωστόσο, από την πυρκαγιά διασώθηκαν οι πλάκες οι οποίες τελικά ανακαλύφτηκαν το 1849.
