Οι Aτλάντιοι & οι Αμαζόνες της Λιβύης

Οι Ατλάντιοι και οι Αμαζόνες της Λιβύης (από Διόδωρο Σικελιώτη και Ηρόδοτο)

Οι Ατλάντιοι και οι Αμαζόνες, κατά τον Σικελιώτη (Βιβλιοθήκη Ιστορική, βιβλίο τρίτο, κεφάλαια 53, 54, 56)

Πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία μας παρέχει ο αρχαίος ιστορικός Διόδωρος Σικελιώτης (90-30 π.Χ) γράφοντας πολύ αποκαλυπτικά στο παραπάνω βιβλίο του για τη ζωή και των πολιτισμό τριών λαών που ζούσαν στη Λιβύη (Αφρική): 1) για τις Αμαζόνες, μια γυναικοκρατούμενη φυλή που κατοικούσε στο νησί Εσπέρα μέσα στη λίμνη Τριτωνίδα, κοντά στο βουνό Άτλας, 2) για τους Ατλάντιους, τον πιο πολιτισμένο λαό της περιοχής εκείνης που κατοικούσε σε μια περιοχή στα Αφρικανικά παράλια του  Ωκεανού (τότε η περιοχή αυτή ονομαζόταν Λιβύη), με πρωτεύουσα την παραλιακή πόλη Κέρνη, 3) για την κατάκτηση των Ατλάντιων απο τις Αμαζόνες, 4) για μια άλλη γυναικοκρατούμενη φυλή, που ονομάζονταν Γοργόνες, που κατοικούσαν δίπλα στους Ατλάντιους και τους επιτίθονταν συνέχεια

Επειδή την εποχή του Διόδωρου οι περισσότεροι συγγραφείς πίστευαν ότι οι μόνες Αμαζόνες που υπήρξαν κατά τους προϊστορικούς αιώνες ήταν οι Αμαζόνες που κατοικούσαν στον Εύξεινο Πόντο, ο Διόδωρος επιπροσθετα διευκρινίζει στο ίδιο βιβλίο (ΙΙΙ, κεφάλαιο 52) ότι οι Αμαζόνες της Λιβύης επιτέλεσαν πράξεις αξιόλογες και έζησαν πολύ νωρίτερα (παλαιότερα) από τις Αμαζόνες του Πόντου (που κατοικούσαν στον ποταμό Θερμόδωντα). Αναφέρει και κάποιο χρονικό προσανατολισμό γράφοντας ότι «η γενιά των Αμαζόνων της Λιβύης εξαφανίσθηκε πολλές γενιές πριν τα Τρωικά, ενώ οι γυναίκες στον Θερμόδωντα ποταμό ήκμασαν λίγο πριν τα Τρωικά. Και δεν είναι παράλογο που οι μεταγενέστερες και πιο γνωστές κληρονόμησαν τη δόξα των πιο παλιών λόγω των τόσων χρόνων που μεσολάβησαν»

Δώστε πολύ προσοχή παρακάτω, οι περιγραφές του Σικελιώτη είναι συγκλονιστικές, σύμφωνα μ' αυτές η ιστορία των Ατλάντιων της Λιβύης είναι στενά συνυφασμένη με την ιστορία των Αφρικανών Αμαζόνων. 

 Κεφάλαιο 53:

1. Λένε λοιπόν πως υπήρξε κάποτε στα Δυτικά μέρη της Λιβύης, στα πέρατα της οικουμένης, ένα έθνος γυναικοκρατούμενο που ακολουθούσε ένα τρόπο ζωής καθόλου όμοιο μ’ εκείνον που επικρατεί σ’ εμάς. Συνήθεια των γυναικών  ήταν να ασχολούνται με τα έργα του πολέμου και έπρεπε να στρατεύονται για ορισμένα χρόνια κατά τα οποία να διατηρούν την παρθενία τους. Μετά την παρέλευση των ετών της στράτευσης πλησίαζαν τους άντρες με σκοπό την τεκνοποιία, ενώ οι αρχές και η διοίκηση των κοινών υποθέσεων ήταν όλες στα χέρια τους...

3. … Κατά τη γέννηση των παιδιών, τα βρέφη παραδίνονταν στους άντρες και εκείνοι τα ανέτρεφαν με γάλα και άλλες τροφές κατάλληλες για τη νηπιακή ηλικία. Αν τύχαινε να γεννηθεί κορίτσι καυτηρίαζαν τους μαστούς του για να μη φουσκώνουν κατά την ενηλικίωση. Γιατί θεωρούν πως οι μαστοί που εξέχουν από το σώμα δεν είναι και μικρό εμπόδιο στις εκστρατείες. Έτσι, επειδή ακριβώς είχαν στερηθεί τους μαστούς τους, ονομάζονται από τους Έλληνες Αμαζόνες» (α + μαζός = μαστός)

4. Σύμφωνα με το μύθο κατοικούσαν σ’ ένα νησί που ονομάστηκε Εσπέρα, επειδή ήταν προς τη Δύση, και βρισκόταν στη λίμνη Τριτωνίδα, η οποία ήταν κοντά στον ωκεανό που περικλείει τη γη, και πήρε τ’ όνομα της από κάποιον ποταμό Τρίτωνα που χύνεται σ’ αυτήν, η λίμνη κείται επίσης κοντά στην Αιθιοπία και κοντά στο όρος που βρίσκεται στην ακτή του ωκεανού, το μεγαλύτερο εκείνης της περιοχής και το οποίο οι Έλληνες ονομάζουν Άτλαντα…

6. ...Οι Αμαζόνες ίδρυσαν πόλη μέσα στη Τριτωνίδα λίμνη που την ονόμασαν, από το σχήμα της, Χερρόνησο 

(σημ: Χερσόνησος που εκτεινόταν μέσα στη λίμνη)

Η εισβολή των Αμαζόνων στη χώρα των Ατλάντιων της Λιβύης

Κεφ. 54:

1. ... Ξεκινώντας από τη πόλη της Χερρονήσου οι Αμαζόνες επιδόθηκαν σε πολλές πολεμικές επιχειρήσεις, με μια λαχτάρα να εισβάλουν σε πολλά μέρη της οικουμένης. Οι πρώτοι εναντίον των οποίων εκστράτευσαν λέγεται ότι ήταν οι Ατλάντιοι, οι οποίοι ήταν οι πιο πολιτισμένοι άνθρωποι σ’ εκείνους τους τόπους, κατοικούσαν σε μεγάλες πόλεις και νέμονταν μια ευημερούσα χώρα. Σ’ αυτούς λένε τοποθετεί η μυθολογία τη γέννηση των θεών στους τόπους που κείνται προς τα παράλια του ωκεανού σύμφωνα και με τους Έλληνες μυθογράφους....

2. ... Λέγεται λοιπόν ότι η βασίλισσα των Αμαζόνων Μύρινα συνέστησε στρατό από 30000 πεζούς και 3000 ιππείς ...

4. ...Εισβάλλοντας, λοιπόν, οι Αμαζόνες στη χώρα των Ατλάντιων, νίκησαν τους κατοίκους της πόλης Κέρνης, όπως ονομάζεται, σε μια σκληρή μάχη και μαζί με τους αντιπάλους που είχαν τραπεί σε φυγή πέρασαν τα τείχη και κυρίευσαν τη πόλη. Για να σπείρουν φόβο και τρόμο στους περιοίκους φέρθηκαν με ωμότητα στους ηττημένους, έσφαξαν όλους τους άνδρες από την νεανική ηλικία και πάνω, εξανδραπόδισαν γυναίκες και παιδιά και ισοπέδωσαν την πόλη ...

5. ... λέγεται πως τρομοκρατημένοι οι Ατλάντιοι συνθηκολόγησαν  παραδίδοντας τις πόλεις και παράγγειλαν ότι θα έκαναν ότι τους πρόσταζε, η βασίλισσα Μύρινα συμφιλιώθηκε μαζί τους και στη θέση της ισοπεδωμένης πόλης ίδρυσε άλλη που της έδωσε τ' όνομά της, σ' αυτήν εγκατέστησε τους αιχμαλώτους και όσους ήθελαν από τους ντόπιους.

6. Μετά οι Ατλάντιοι της προσέφεραν μεγάλα δώρα και κατόπιν δημόσιας ψηφοφορίας όρισαν να τις αποδίδονται αξιόλογες τιμές, εκείνη αποδέχθηκε τη φιλοφροσύνη και επιπλέον υποσχέθηκε να ευεργετήσει το έθνος τους...  

Οι Άτλαντες της Αφρικής και η «θάλασσα της Ατλαντίδας» σύμφωνα με τον Ηρόδοτο

Ο Διόδωρος Σικελιώτης δεν ήταν ο μόνος ιστορικός που έγραψε για μια Ατλάντια φυλή  που ζούσε παλιότερα στα παράλια της Βορειοδυτικής Αφρικής (τότε λεγόταν Λιβύη). Μερικούς αιώνες πριν τον Διόδωρο και σχεδόν 100 χρόνια πριν τον Πλάτωνα τις ίδιες περίπου πληροφορίες μας δίνει και ο αρχαίος ιστορικός Ηρόδοτος (484-425 π.Χ.), που δικαίως καθιερώθηκε σαν "πατέρας της ιστορίας", περιγράφοντες τα γεωγραφικά στοιχεία της Αφρικής και τα ήθη και έθιμα των λαών που ζούσαν παλιότερα σ' αυτή, στο έργο του «Ιστορίαι». Μας αναφέρει ότι υπήρχε ένας λαός φυτοφάγος που ζούσε σε διάφορες περιοχές στο βουνό Άτλας. Περιγράφει μάλιστα το βουνό με σχήμα κωνοειδές, μικρής έκτασης και με κορυφές πολύ ψηλές που είναι αδύνατο να της δει κάποιος γιατί χειμώνα - καλοκαίρι ήταν σκεπασμένες με σύννεφα και γι' αυτό το παρομοίαζαν σαν «κολόνα του ουρανού». Απ᾽ τ᾽ όνομα αυτού του βουνού οι άνθρωποι αυτοί ονομάζονταν Άτλαντες.

...Κι ύστερ᾽ από δρόμο άλλων δέκα ημερών, άλλος λόφος από αλάτι, και νερό, κι άνθρωποι να κατοικούν γύρω του. Αμέσως ύστερ᾽ από αυτό τον αλατόλοφο συναντάς βουνό, που τ᾽ όνομά του είναι Άτλας, που πιάνει μικρή έκταση και το σχήμα του είναι τέλειος κύκλος, και, απ᾽ ό,τι λένε, τόσο ψηλό, που είναι αδύνατο να δει κανείς τις κορυφές του, γιατί χειμώνα καλοκαίρι είναι σκεπασμένες με σύννεφα· οι άνθρωποι του τόπου λένε πως είναι η κολόνα τ᾽ ουρανού.  Απ᾽ τ᾽ όνομα αυτού του βουνού πήραν κι οι άνθρωποι αυτοί το δικό τους, δηλαδή ονομάζονται Άτλαντες. Και λένε γι᾽ αυτούς πως δεν τρώνε κανένα ζώο ούτε όνειρα βλέπουν. (Ηρόδοτος, Ιστορίαι, 4ο βιβλίο, παρ. 184.3 - 184.4)

Σχετικό με τα παραπάνω είναι και η γραπτή αναφορά που δίνει ο Ηρόδοτος για τη θάλασσα δυτικά της Β. Αφρικής, εκεί που βρίσκονταν οι Άτλαντες, έξω από τις στήλες του Ηρακλή, στο πρώτο του βιβλίο. Περιγράφοντας τις θάλασσες πέριξ της Μεσογείου, την συγκεκριμένη την κατονομάζει «θάλασσα της Ατλαντίδας» και όχι Ατλαντικό ωκεανό:

...Αυτή είναι μια θάλασσα από μόνη της (σημ. εννοεί τη Κασπία θάλασσα), που δεν ενώνεται με την άλλη θάλασσα. Διότι αυτό στο οποίο πλέουν οι Έλληνες, και η θάλασσα πέρα ​​από τους στύλους του Ηρακλή, που αποκαλούν θάλασσα της Ατλαντίδας, και η Ερυθρά Θάλασσα, είναι όλα ένα: αλλά η Κασπία είναι ξεχωριστή και από μόνη της...(Ηρόδοτος, Βιβλίο Ι (Κλειώ), παρ. 203)

Ιστορική ανάλυση - Σχόλια

Μπορεί να είναι αξιοπερίεργο αλλά όχι τυχαίο που πρώτα ο Ηρόδοτος αναφέρει για ένα λαό της Λιβύης με ονομασία «Άτλαντες» και μετά από 400 χρόνια ο Σικελιώτης για ένα λαό με όνομα «Ατλάντιοι» (που συνυπήρχε με τις Αμαζόνες και τις Γοργόνες). Ήταν δυο διαφορετικοί λαοί που ζούσαν σε διαφορετικές χρονικές εποχές ή μήπως ο ίδιος λαός;

Από το γεγονός ότι έζησαν περίπου στις ίδιες περιοχές της Βορειοδυτικής Αφρικής και τα ονόματά τους σχηματίζονται από την ίδια ρίζα "ατλ" ή "ατλαν" συμπεραίνεται ότι και οι δυο λαοί ήταν τουλάχιστον συγγενικές (σε καταγωγή) φυλές που ενδέχεται να ζούσαν σε διαφορετικές εποχές. Και επιπλέον, αν ζούσαν στην ίδια χρονική περίοδο τότε σίγουρα συμπεραίνεται ότι ήταν ο ίδιος λαός (η μικρή διαφορά στη κατάληξη της ονομασίας δεν παίζει κανένα ρόλο εδώ). Ήταν λοιπόν μια φυλή ή δύο συγγενικές φυλές με ονομασίες που παραπέμπουν στη χώρα της Ατλαντίδας.

Αν ακολουθήσουμε, κατα την διάρκεια της τελικής καταστροφής της ή πριν απ' αυτή, την ιστορική διαδρομή των κατοίκων της Ατλαντίδας ξεκινώντας από την «Ατλαντίδα νήσο του ωκεανού», τότε είναι λογικό να περιμένουμε την μετανάστευση των επιζώντων Ατλάντων ακριβώς στις περιοχές της Λιβύης που μας περιγράφουν ο Ηρόδοτος και ο Σικελιώτης. Οι παραθαλάσσιες αυτές περιοχές γύρω απο τις οροσειρές του Ατλαντα έγιναν η καινούργια πατρίδα τους και το ορμητήριό τους για καινούργιες μεταναστεύσεις προς ανατολάς. Εκεί κατοικούσαν ακόμα και οι μακρινοί απόγονοί τους, οι ονομαζόμενοι Ατλάντιοι, μέχρι «πάρα πολλές γενιές πριν τον Τρωικό πόλεμο» σύμφωνα με τον Διόδωρο. 

Οι «Άτλαντες» του Ηρόδοτου και οι «Ατλάντιοι» του Διόδωρου Σικελιώτη ήταν αναμφίβολα απόγονοι των διασωθέντων του κατακλυσμού και βρίσκοντας τον εαυτό τους στη Βόρεια Αφρική, προφανώς διατήρησαν μνήμες από τους θεούς, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό τους, «η πηγή των οποίων ήταν ο ωκεανός» (δηλαδή ο Ατλαντικός). Επίσης είναι περισσότερο από ενδιαφέρον και όχι συμπτωματικό ότι ο Ηρόδοτος (450 π.Χ.) είχε ήδη καλέσει τον ωκεανό στα δυτικά τους με το όνομα «θάλασσα της Ατλαντίδας» σχεδόν εκατό χρόνια πριν από τον Πλάτωνα.

Οι Τιτάνες-Άτλαντες διέδωσαν τους θεούς τους και τη μυθολογία τους στο κόσμο

Στα παρακάτω κεφάλαια ο Διόδωρος Σικελιώτης περιγράφει τη ζωή των Ατλάντιων, στοιχεία από τη μυθολογία τους και τη καταγωγή τους από του Τιτάνες. Επίσης, πώς δημιουργήθηκαν οι θεοί τους που η λατρεία τους διαδόθηκε σε πολλούς λαούς στη γη, ακόμα και στους αρχαίους Έλληνες

Κεφ. 56

1. Επειδή όμως μνημονεύσαμε τους Ατλάντιους, δεν θεωρούμε ξένο προς την αφήγηση να αναπτύξουμε τα όσα μυθολογούνται σ' αυτούς για τη γένεση των θεών μιας και δεν διαφέρουν πολύ τα όσα παραδίδουν οι μύθοι των Ελλήνων.

2. Οι Ατλάντιοι λοιπόν κατοικούν τους τόπους προς τον ωκεανό, νέμονται χώρα ευημερούσα και θεωρούνται ότι διαφέρουν πολύ από τους γείτονές τους ως προς την ευσέβεια προς τους θεούς και τη φιλική συμπεριφορά προς τους ξένους, λένε επίσης ότι η γένεση των θεών έλαβε χώρα στον τόπο τους. Συμφωνεί δε με τα λεγόμενα τους και ο επιφανέστερος ποιητής των Ελλήνων (παρατήρηση: εννοεί τον ΌΜΗΡΟ), όταν βάζει την Ήρα να λέει: 

«Γιατί θα πάω στα πέρατα της πολύτροφης γης να δω τον Ωκεανό τον πατέρα των θεών και τη μητέρα την Τηθύ.» (Iλιάς, Ξ 200-1)

3. Σύμφωνα με τους μύθους τους, λοιπόν, πρώτος βασιλιάς τους ήταν ο Ουρανός και αυτός συγκέντρωσε τους ανθρώπους που ζούσαν διασκορπισμένοι μέσα στα όρια πόλης και υποχρέωσε τους υπηκόους του να παύσουν τις ανομίες και τον θηριώδη τρόπο ζωής, βρίσκοντας γι' αυτούς τη χρησιμότητα των καλλιεργημένων καρπών, την αποθήκευση τους και πολλά πράγματα από τα υπόλοιπα χρήσιμα για τους ανθρώπους. Ο ίδιος κατέκτησε και το μεγαλύτερο μέρος της οικουμένης, και κυρίως τα μέρη προς τη δύση και Βορρά.

4. Καθώς ο Ουρανός έγινε προσεκτικός παρατηρητής των άστρων, προείπε πολλά πράγματα που έμελλαν να συμβούν στον κόσμο. εισήγαγε στους λαούς το έτος, από τη κίνηση του ήλιου, τους μήνες από τη κίνηση της σελήνης και τους δίδαξε τις εποχές που επανέρχονται κάθε χρόνο. Εξ' αυτού οι πολλοί που αγνοούσαν την αιώνια τάξη των άστρων, έχοντας μείνει έκθαμβοι από τα γεγονότα που γίνονταν σύμφωνα με τις προβλέψεις του, θεώρησαν ότι ο εισηγητής τέτοιων πραγμάτων μετείχε της θεϊκής φύσης και μετά τη μετάσταση του από τους ανθρώπους, του απένειμε αθάνατες τιμές. έδωσαν επίσης το όνομα του στο στερέωμα... και τον αναγόρευσαν βασιλιά των όλων στον αιώνα τον άπαντα.

Και ο Διόδωρος Σικελιώτης συνεχίζει με τη γέννηση της φυλής των Τιτάνων: (κεφ. 57)

57 1 Ο Ουρανός απέκτησε 45 παιδιά από πολλές γυναίκες, από τα οποία τα 18 τα έκανε με την Τιταία, το καθένα είχε το δικό του όνομα, και όλα μαζί ονομάστηκαν από τη μητέρα τους Τιτάνες. 2 Η Τιταία επειδή ήταν συνετή και έγινε αιτία να αποκτήσουν οι λαοί πολλά αγαθά αποθεώθηκε μετά το θάνατό της από εκείνους που είχαν ευεργετηθεί και μετονομάστηκε Γη...

Ποιοί ήταν οι Τιτάνες, οι γιοι του βασιλιά Ουρανού;

Ο Διόδωρος αναφέρει μόνο τους τρεις επιφανέστερους, τον Κρόνο, τον Άτλαντα, και τον Υπερίωνα. Θα περιγράψω παρακάτω μόνο για τον ΆΤΛΑΝΤΑ και τον ΚΡΌΝΟ:

Βιβλίο 3 Κεφάλαια 60, 61

60 Μετά το θάνατο του Υπερίωνα οι γιοι του βασιλιά Ουρανού μοίρασαν το βασίλειο, και στον ΆΤΛΑΝΤΑ έλαχε η περιοχή προς τον ωκεανό και ονόμασε τους λαούς Ατλαντίους και το μεγαλλύτερο βουνό της χώρας το ονόμασε επίσης Άτλαντα. Αυτός τελειοποίησε την αστρολογία και πρώτος διέδωσε στους ανθρώπους τον ορισμό και τη θεωρία για τις ιδιότητες της σφαίρας. Έτσι θεωρήθηκε ότι ολόκληρος ο κόσμος φέρεται πάνω στους ώμους του Άτλαντα, και ο μύθος υπαινίσσεται την ανακάλυψη της σφαίρας και τον σχεδιασμό της σύμφωνα με μαθηματικούς κανόνες. Μια μέρα ευρισκόμενος στη κορυφή του βουνού για αστρονομικές παρατηρήσεις των άστρων, τον άρπαξαν δυνατοί άνεμοι και δεν ξαναφάνηκε ξανά. Ένεκα της αρετής του τα πλήθη του απένειμαν αθάνατες τιμές κι έδωσαν τ' όνομά του στο πιο φωτεινό αστέρι του ουρανού.

Ο Ατλαντας απέκτησε και επτά θυγατέρες που ονομάστηκαν Ατλαντίδες (Μαία, Ηλέκτρα, Ταϋγέτη, Στερόπη, Μερόπη, Αλκυόνη, Κελαινώ), οι οποίες έσμιξαν με επιφανέστατους ήρωες και θεούς και έγιναν γενάρχες του μεγαλύτερου μέρους του ανθρωπίνου γένους, γενώντας εκείνους που λόγω της αρετής τους ονομάσθηκαν θεοί και ήρωες. Για παράδειγμα, η Μαία έσμιξε με τον Δία και γέννησε τον Ερμή που έγινε εφευρέτης πολλών καλών. Όχι μόνο σε μερικούς βαρβάρους αλλά και στους Ελληνες οι περισσότεροι των αρχαιοτάτων ηρώων σ’ αυτές ανάγουν την καταγωγή τους. Μετά το θάνατό τους οι άνθρωποι τις τίμησαν ως αθάνατες και τις εγκατάστησαν στον ουρανό με το όνομα Πλειάδες (πρόκειται για τον αστερισμό επτά άστρων που η ανατολή και η δύση του ήταν αντικείμενο παρατήρησης από τους γεωργούς και ναυτικούς). (Μετάφραση της φιλολογικής ομάδας των εκδ. ΚΑΚΤΟΣ)

Σχετικά με τον τιτάνα Κρόνο (κεφ. 61)

Ο Κρόνος ήταν αδελφός του Άτλαντα, διακρινόταν για τη πλεονεξία του και την ασέβεια, παντρεύτηκε την αδελφή του Ρέα, από την οποία απέκτησε τον Δία που αργότερα προσονομάσθηκε Ολύμπιος. Αυτός όμως ήταν ο δεύτερος Δίας (Δίας ΙΙ), γιατί είχε υπάρξει και προγενέστερος Δίας (Δίας Ι) που ήταν αδελφός του Ουρανού και είχε βασιλέψει μόνο στην Κρήτη και υπολειπόταν σε δόξα του μεταγενέστερου. Ο Κρόνος ήταν κύριος της Σικελίας και της Ιταλίας και είχε το βασίλειο του στη Δύση, όπου πολλές από τις ψηλές τοποθεσίες πήραν το όνομα και φωνάζονταν Κρόνια ακόμη και στην εποχή του Διόδωρου.

Ο Δίας ΙΙ ήταν όμως διαφορετικός στο χαρακτήρα από τον πατέρα του. Επειδή φερόταν με επιείκεια και φιλανθρωπία σε όλους, ονομάσθηκε από το πλήθος «πατέρας». Ο Δίας ΙΙ διαδέχθηκε τον Κρόνο στην εξουσία, άλλοι λένε πως του τη παραχώρησε και άλλοι λένε πως τον εξέλεξαν οι μάζες, ενώ ο Κρόνος με πολλούς Τιτάνες εκστράτευσε εναντίον του, σε ένα φονικό εμφύλιο πόλεμο μεταξύ Τιτάνων (η λεγόμενη Τιτανομαχία που αναφέρει και ο Ησίοδος και άλλοι συγγραφείς), από την οποία βγήκε νικητής ο Δίας ΙΙ με τη δική του ομάδα Τιτάνων (Σημ.: ήταν οι νέοι Ολύμπιοι «θεοί» που λατρεύτηκαν από τους Έλληνες). Εγινε κύριος των όλων και γύρισε όλη την οικουμένη ευεργετώντας τους ανθρώπους. Μετά τη μετάσταση του από τους ανθρώπους, εκείνοι που είχαν ευεργετήθεί του έκαναν τη τιμή να τον εγκαταστήσουν στον ουρανό (σημ.: έδωσαν το όνομά του στον Πλανήτη Δία)  και τον αναγόρευσαν θεό και κύριο του Σύμπαντος. (Μετάφραση της φιλολογικής ομάδας των εκδ. ΚΑΚΤΟΣ)

Ιστορική ανάλυση - Σχόλια

Αυτά είναι σε περίληψη όσα αναφέρει ο Διόδωρος για τη καταγωγή, τη μυθιστορία και τη γένεση των θεών των Ατλάντιων της Λιβύης.  Οι γνώσεις, θρύλοι και παραδόσεις τους, ενώ είχαν πηγάσει στον ωκεανό, διαδόθηκαν από τους διασωθέντες προγόνους τους, στους παραθαλάσσιους λαούς της Δ. Αφρικής. Και τελικά παρατηρούμε ότι «ενσωματώθηκαν» στη μυθολογία και την θρησκευτική συνείδηση των Ελλήνων, αλλά και μερικών άλλων λαών, βαρβαρικών, όπως αναφέρει ξεκάθαρα ο Διόδωρος. (Περισσότερα σε άλλα κείμενά μας.

Προς επιβεβαίωση όλων των παραπάνω, ο Διόδωρος αναφέρει και την διήγηση που περιέχεται στην Ιλιάδα σχετικά με το ταξίδι της "θεάς" Ήρας, της θυγατέρας του Κρόνου και της Ρέας, στα «πέρατα της πολύτροφης γης για να συναντήσει τους προπάτορές της, τον Ωκεανό, τον πατέρα όλων των θεών και τη Τηθύ, την μητέρα». Προς καλύτερη κατανόηση παραθέτω όλη τη παράγραφο αυτή της Ιλιάδας (ραψωδία Ξ 200-1), στην οποία η 'Ηρα (βοηθούσε τους Δαναούς στον Τρωικό πόλεμο), ευρισκόμενη στο παλάτι του Ολύμπου, μιλά προς τη θεά Αφροδίτη (υποστηρίκτρια των Τρώων):

...Πηγαίνω εγώ στα πέρατα της καρποφόρας γης, θέλω να δω τον Ωκεανό, γεννήτορα θεών και τη Τηθύ τη μάνα τους, αυτοί με ανάθρεψαν αυτοί με ανάστησαν στα δώματα τους, αυτοί με πήραν από της Ρέας τα χέρια όταν ο Δίας, που το μάτι του βλέπει πολύ μακριά, τον Κρόνο γκρέμισε στα έγκατα της γης, στα βάθη της ατρύγητης θαλάσσης. Αυτούς πάω να βρω (μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη)

Επίσης είναι καταπληκτικό και άξιο προσοχής ότι ο Διόδωρος ξεκάθαρα υποστηρίζει στη παραπάνω συνολική του αφήγηση (βιβλίο 3, κεφάλαια 56 έως 61 ) σχετικά με τη γενεαλογία και τη θεολογία των Ατλάντιων (ή Ατλάντων) της Λιβύης, ότι οι θεοί που λάτρευαν, ήταν οι αρχαίοι προπάτορές τους [π.χ. Ουρανός, Τιταία-Γη, Τιτάνες-Τιτανίδες-Άτλας-Ατλαντίδες κ.α.]. Δηλαδή, ήταν οι πρώτοι τους αρχηγέτες, βασιλιάδες, ήρωες, που ξεχώρισαν λόγω του καλού τους χααρακτήρα, της σωφροσύνης τους και του σημαντικού έργου που προσέφεραν στους ανθρώπους σε όλους τους τομείς (Διοίκηση, αστρονομία, γεωργία, πολιτισμό) αποκτώντας, έτσι, σημαντική αίγλη και δόξα. Ήταν θνητοί που τελικά αναγορεύτηκαν από τα πλήθη ως παντοτινοί «θεοί», και το όνομα τους δόθηκε στα αστέρια, στους πλανήτες και στον ουρανό ή σε γεωλογικά φυσικά στοιχεία (ποταμούς, λίμνες, θάλασσες, ηφαίστεια, βουνά κ.α.).

Χαρακτηριστικό κομμάτι της αφήγησής του είναι το γεγονός ότι υπήρχαν δυο διαφορετικοί βασιλιάδες με το όνομα Δίας, διαφορετικής γενιάς. Ο παλιότερος Δίας, τον ονομάζω Δία Ι, ήταν αδελφός του Ουρανού και διετέλεσε βασιλιάς της Κρήτης. Ο νεότερος Δίας, τον ονομάζω Δία ΙΙ, ήταν ένας από τους γιους του Ουρανού και αδερφός του Άτλαντα, ήταν ο Ολύμπιος Δίας που βασίλεψε σε όλο τον κόσμο. Ο παλιότερος Δίας Ι που ήταν κύριος μόνο του νησιού της Κρήτης απέκτησε δέκα γιους, που ονόμασε Κουρήτες, έδωσε επίσης στο νησί το όνομα Ιδαία, όπως λεγόταν και η γυναίκα του. Μετά το θάνατό του, τάφηκε στο νησί και ο τάφος του επιδεικνυόταν μέχρι την εποχή του Διόδωρου.