Οι Aτλάντιοι & οι Αμαζόνες της Λιβύης - Η καταγωγή των Ατλάντιων της Αφρικής, η γένεση των θεών

Οι Τιτάνες-Άτλαντες διέδωσαν τους θεούς τους και τη μυθολογία τους στο κόσμο

Στα παρακάτω κεφάλαια ο Διόδωρος Σικελιώτης περιγράφει τη ζωή των Ατλάντιων, στοιχεία από τη μυθολογία τους και τη καταγωγή τους από του Τιτάνες. Επίσης, πώς δημιουργήθηκαν οι θεοί τους που η λατρεία τους διαδόθηκε σε πολλούς λαούς στη γη, ακόμα και στους αρχαίους Έλληνες

Κεφ. 56

1. Επειδή όμως μνημονεύσαμε τους Ατλάντιους, δεν θεωρούμε ξένο προς την αφήγηση να αναπτύξουμε τα όσα μυθολογούνται σ' αυτούς για τη γένεση των θεών μιας και δεν διαφέρουν πολύ τα όσα παραδίδουν οι μύθοι των Ελλήνων.

2. Οι Ατλάντιοι λοιπόν κατοικούν τους τόπους προς τον ωκεανό, νέμονται χώρα ευημερούσα και θεωρούνται ότι διαφέρουν πολύ από τους γείτονές τους ως προς την ευσέβεια προς τους θεούς και τη φιλική συμπεριφορά προς τους ξένους, λένε επίσης ότι η γένεση των θεών έλαβε χώρα στον τόπο τους. Συμφωνεί δε με τα λεγόμενα τους και ο επιφανέστερος ποιητής των Ελλήνων (παρατήρηση: εννοεί τον ΌΜΗΡΟ), όταν βάζει την Ήρα να λέει: 

«Γιατί θα πάω στα πέρατα της πολύτροφης γης να δω τον Ωκεανό τον πατέρα των θεών και τη μητέρα την Τηθύ.» (Iλιάς, Ξ 200-1)

3. Σύμφωνα με τους μύθους τους, λοιπόν, πρώτος βασιλιάς τους ήταν ο Ουρανός και αυτός συγκέντρωσε τους ανθρώπους που ζούσαν διασκορπισμένοι μέσα στα όρια πόλης και υποχρέωσε τους υπηκόους του να παύσουν τις ανομίες και τον θηριώδη τρόπο ζωής, βρίσκοντας γι' αυτούς τη χρησιμότητα των καλλιεργημένων καρπών, την αποθήκευση τους και πολλά πράγματα από τα υπόλοιπα χρήσιμα για τους ανθρώπους. Ο ίδιος κατέκτησε και το μεγαλύτερο μέρος της οικουμένης, και κυρίως τα μέρη προς τη δύση και Βορρά.

4. Καθώς ο Ουρανός έγινε προσεκτικός παρατηρητής των άστρων, προείπε πολλά πράγματα που έμελλαν να συμβούν στον κόσμο. εισήγαγε στους λαούς το έτος, από τη κίνηση του ήλιου, τους μήνες από τη κίνηση της σελήνης και τους δίδαξε τις εποχές που επανέρχονται κάθε χρόνο. Εξ' αυτού οι πολλοί που αγνοούσαν την αιώνια τάξη των άστρων, έχοντας μείνει έκθαμβοι από τα γεγονότα που γίνονταν σύμφωνα με τις προβλέψεις του, θεώρησαν ότι ο εισηγητής τέτοιων πραγμάτων μετείχε της θεϊκής φύσης και μετά τη μετάσταση του από τους ανθρώπους, του απένειμε αθάνατες τιμές. έδωσαν επίσης το όνομα του στο στερέωμα... και τον αναγόρευσαν βασιλιά των όλων στον αιώνα τον άπαντα.

Και ο Διόδωρος Σικελιώτης συνεχίζει με τη γέννηση της φυλής των Τιτάνων: (κεφ. 57)

57 1 Ο Ουρανός απέκτησε 45 παιδιά από πολλές γυναίκες, από τα οποία τα 18 τα έκανε με την Τιταία, το καθένα είχε το δικό του όνομα, και όλα μαζί ονομάστηκαν από τη μητέρα τους Τιτάνες. 2 Η Τιταία επειδή ήταν συνετή και έγινε αιτία να αποκτήσουν οι λαοί πολλά αγαθά αποθεώθηκε μετά το θάνατό της από εκείνους που είχαν ευεργετηθεί και μετονομάστηκε Γη...

Ποιοί ήταν οι Τιτάνες, οι γιοι του βασιλιά Ουρανού;

Ο Διόδωρος αναφέρει μόνο τους τρεις επιφανέστερους, τον Κρόνο, τον Άτλαντα, και τον Υπερίωνα. Θα περιγράψω παρακάτω μόνο για τον ΆΤΛΑΝΤΑ και τον ΚΡΌΝΟ:

Βιβλίο 3 Κεφάλαια 60, 61

60 Μετά το θάνατο του Υπερίωνα οι γιοι του βασιλιά Ουρανού μοίρασαν το βασίλειο, και στον ΆΤΛΑΝΤΑ έλαχε η περιοχή προς τον ωκεανό και ονόμασε τους λαούς Ατλαντίους και το μεγαλλύτερο βουνό της χώρας το ονόμασε επίσης Άτλαντα. Αυτός τελειοποίησε την αστρολογία και πρώτος διέδωσε στους ανθρώπους τον ορισμό και τη θεωρία για τις ιδιότητες της σφαίρας. Έτσι θεωρήθηκε ότι ολόκληρος ο κόσμος φέρεται πάνω στους ώμους του Άτλαντα, και ο μύθος υπαινίσσεται την ανακάλυψη της σφαίρας και τον σχεδιασμό της σύμφωνα με μαθηματικούς κανόνες. Μια μέρα ευρισκόμενος στη κορυφή του βουνού για αστρονομικές παρατηρήσεις των άστρων, τον άρπαξαν δυνατοί άνεμοι και δεν ξαναφάνηκε ξανά. Ένεκα της αρετής του τα πλήθη του απένειμαν αθάνατες τιμές κι έδωσαν τ' όνομά του στο πιο φωτεινό αστέρι του ουρανού.

Ο Ατλαντας απέκτησε και επτά θυγατέρες που ονομάστηκαν Ατλαντίδες (Μαία, Ηλέκτρα, Ταϋγέτη, Στερόπη, Μερόπη, Αλκυόνη, Κελαινώ), οι οποίες έσμιξαν με επιφανέστατους ήρωες και θεούς και έγιναν γενάρχες του μεγαλύτερου μέρους του ανθρωπίνου γένους, γενώντας εκείνους που λόγω της αρετής τους ονομάσθηκαν θεοί και ήρωες. Για παράδειγμα, η Μαία έσμιξε με τον Δία και γέννησε τον Ερμή που έγινε εφευρέτης πολλών καλών. Όχι μόνο σε μερικούς βαρβάρους αλλά και στους Ελληνες οι περισσότεροι των αρχαιοτάτων ηρώων σ’ αυτές ανάγουν την καταγωγή τους. Μετά το θάνατό τους οι άνθρωποι τις τίμησαν ως αθάνατες και τις εγκατάστησαν στον ουρανό με το όνομα Πλειάδες (πρόκειται για τον αστερισμό επτά άστρων που η ανατολή και η δύση του ήταν αντικείμενο παρατήρησης από τους γεωργούς και ναυτικούς). (Μετάφραση της φιλολογικής ομάδας των εκδ. ΚΑΚΤΟΣ)

Σχετικά με τον τιτάνα Κρόνο (κεφ. 61)

Ο Κρόνος ήταν αδελφός του Άτλαντα, διακρινόταν για τη πλεονεξία του και την ασέβεια, παντρεύτηκε την αδελφή του Ρέα, από την οποία απέκτησε τον Δία που αργότερα προσονομάσθηκε Ολύμπιος. Αυτός όμως ήταν ο δεύτερος Δίας (Δίας ΙΙ), γιατί είχε υπάρξει και προγενέστερος Δίας (Δίας Ι) που ήταν αδελφός του Ουρανού και είχε βασιλέψει μόνο στην Κρήτη και υπολειπόταν σε δόξα του μεταγενέστερου. Ο Κρόνος ήταν κύριος της Σικελίας και της Ιταλίας και είχε το βασίλειο του στη Δύση, όπου πολλές από τις ψηλές τοποθεσίες πήραν το όνομα και φωνάζονταν Κρόνια ακόμη και στην εποχή του Διόδωρου.

Ο Δίας ΙΙ ήταν όμως διαφορετικός στο χαρακτήρα από τον πατέρα του. Επειδή φερόταν με επιείκεια και φιλανθρωπία σε όλους, ονομάσθηκε από το πλήθος «πατέρας». Ο Δίας ΙΙ διαδέχθηκε τον Κρόνο στην εξουσία, άλλοι λένε πως του τη παραχώρησε και άλλοι λένε πως τον εξέλεξαν οι μάζες, ενώ ο Κρόνος με πολλούς Τιτάνες εκστράτευσε εναντίον του, σε ένα φονικό εμφύλιο πόλεμο μεταξύ Τιτάνων (η λεγόμενη Τιτανομαχία που αναφέρει και ο Ησίοδος και άλλοι συγγραφείς), από την οποία βγήκε νικητής ο Δίας ΙΙ με τη δική του ομάδα Τιτάνων (Σημ.: ήταν οι νέοι Ολύμπιοι «θεοί» που λατρεύτηκαν από τους Έλληνες). Εγινε κύριος των όλων και γύρισε όλη την οικουμένη ευεργετώντας τους ανθρώπους. Μετά τη μετάσταση του από τους ανθρώπους, εκείνοι που είχαν ευεργετήθεί του έκαναν τη τιμή να τον εγκαταστήσουν στον ουρανό (σημ.: έδωσαν το όνομά του στον Πλανήτη Δία)  και τον αναγόρευσαν θεό και κύριο του Σύμπαντος. (Μετάφραση της φιλολογικής ομάδας των εκδ. ΚΑΚΤΟΣ)

Ιστορική ανάλυση - Σχόλια

Αυτά είναι σε περίληψη όσα αναφέρει ο Διόδωρος για τη καταγωγή, τη μυθιστορία και τη γένεση των θεών των Ατλάντιων της Λιβύης.  Οι γνώσεις, θρύλοι και παραδόσεις τους, ενώ είχαν πηγάσει στον ωκεανό, διαδόθηκαν από τους διασωθέντες προγόνους τους, στους παραθαλάσσιους λαούς της Δ. Αφρικής. Και τελικά παρατηρούμε ότι «ενσωματώθηκαν» στη μυθολογία και την θρησκευτική συνείδηση των Ελλήνων, αλλά και μερικών άλλων λαών, βαρβαρικών, όπως αναφέρει ξεκάθαρα ο Διόδωρος. (Περισσότερα σε άλλα κείμενά μας.

Προς επιβεβαίωση όλων των παραπάνω, ο Διόδωρος αναφέρει και την διήγηση που περιέχεται στην Ιλιάδα σχετικά με το ταξίδι της "θεάς" Ήρας, της θυγατέρας του Κρόνου και της Ρέας, στα «πέρατα της πολύτροφης γης για να συναντήσει τους προπάτορές της, τον Ωκεανό, τον πατέρα όλων των θεών και τη Τηθύ, την μητέρα». Προς καλύτερη κατανόηση παραθέτω όλη τη παράγραφο αυτή της Ιλιάδας (ραψωδία Ξ 200-1), στην οποία η 'Ηρα (βοηθούσε τους Δαναούς στον Τρωικό πόλεμο), ευρισκόμενη στο παλάτι του Ολύμπου, μιλά προς τη θεά Αφροδίτη (υποστηρίκτρια των Τρώων):

...Πηγαίνω εγώ στα πέρατα της καρποφόρας γης, θέλω να δω τον Ωκεανό, γεννήτορα θεών και τη Τηθύ τη μάνα τους, αυτοί με ανάθρεψαν αυτοί με ανάστησαν στα δώματα τους, αυτοί με πήραν από της Ρέας τα χέρια όταν ο Δίας, που το μάτι του βλέπει πολύ μακριά, τον Κρόνο γκρέμισε στα έγκατα της γης, στα βάθη της ατρύγητης θαλάσσης. Αυτούς πάω να βρω (μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη)

Επίσης είναι καταπληκτικό και άξιο προσοχής ότι ο Διόδωρος ξεκάθαρα υποστηρίζει στη παραπάνω συνολική του αφήγηση (βιβλίο 3, κεφάλαια 56 έως 61 ) σχετικά με τη γενεαλογία και τη θεολογία των Ατλάντιων (ή Ατλάντων) της Λιβύης, ότι οι θεοί που λάτρευαν, ήταν οι αρχαίοι προπάτορές τους [π.χ. Ουρανός, Τιταία-Γη, Τιτάνες-Τιτανίδες-Άτλας-Ατλαντίδες κ.α.]. Δηλαδή, ήταν οι πρώτοι τους αρχηγέτες, βασιλιάδες, ήρωες, που ξεχώρισαν λόγω του καλού τους χααρακτήρα, της σωφροσύνης τους και του σημαντικού έργου που προσέφεραν στους ανθρώπους σε όλους τους τομείς (Διοίκηση, αστρονομία, γεωργία, πολιτισμό) αποκτώντας, έτσι, σημαντική αίγλη και δόξα. Ήταν θνητοί που τελικά αναγορεύτηκαν από τα πλήθη ως παντοτινοί «θεοί», και το όνομα τους δόθηκε στα αστέρια, στους πλανήτες και στον ουρανό ή σε γεωλογικά φυσικά στοιχεία (ποταμούς, λίμνες, θάλασσες, ηφαίστεια, βουνά κ.α.).

Χαρακτηριστικό κομμάτι της αφήγησής του είναι το γεγονός ότι υπήρχαν δυο διαφορετικοί βασιλιάδες με το όνομα Δίας, διαφορετικής γενιάς. Ο παλιότερος Δίας, τον ονομάζω Δία Ι, ήταν αδελφός του Ουρανού και διετέλεσε βασιλιάς της Κρήτης. Ο νεότερος Δίας, τον ονομάζω Δία ΙΙ, ήταν ένας από τους γιους του Ουρανού και αδερφός του Άτλαντα, ήταν ο Ολύμπιος Δίας που βασίλεψε σε όλο τον κόσμο. Ο παλιότερος Δίας Ι που ήταν κύριος μόνο του νησιού της Κρήτης απέκτησε δέκα γιους, που ονόμασε Κουρήτες, έδωσε επίσης στο νησί το όνομα Ιδαία, όπως λεγόταν και η γυναίκα του. Μετά το θάνατό του, τάφηκε στο νησί και ο τάφος του επιδεικνυόταν μέχρι την εποχή του Διόδωρου.